Katamā ca bhikkhave uttānā parisā: idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū uddhatā honti unnalā capalā mukharā vikiṇṇavācā muṭṭhassatī asampajānā asamāhitā vibbhantacittā pākatindriyā. Ayaṃ vuccati bhikkhave uttānā parisā.
Katamā ca bhikkhave gambhīrā parisā: idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū anuddhatā honti anunnalā acapalā amukharā avikiṇṇavācā upaṭṭhitasatī sampajānā samāhitā ekagga cittā saṃvutindriyā. Ayaṃ vuccati bhikkhave gambhīrā parisā. Imā kho bhikkhave dve parisā: etadaggaṃ bhikkhave imāsaṃ dvinnaṃ parisānaṃ yadidaṃ gambhīrā parisāti.
2. 1. 5. 2.
43. Dvemā bhikkhave parisā. Katamā
dve: vaggā ca parisā, samaggā ca parisā.
Katamā ca bhikkhave vaggā parisā: idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti. Ayaṃ vuccati bhikkhave vaggā parisā.
Katamā ca bhikkhave samaggā parisā:
idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū samaggā
sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā
aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā
viharanti. Ayaṃ vuccati bhikkhave samaggā parisā. Imā
kho bhikkhave dve parisā: etadaggaṃ bhikkhave imāsaṃ
dvinnaṃ parisānaṃ yadidaṃ samaggā parisāti.
[BJT Page 138.]
2. 1. 5. 3.
44. Dvemā bhikkhave parisā. Katamā
dve: anaggavatī ca parisā, aggavatī ca parisā.
[PTS Page 071] katamā ca bhikkhave anaggavatī parisā: idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ therā bhikkhū bāhulikā(1) honti sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā, na viriyaṃ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya, tesaṃ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati. Sāpi hoti bāhulikā(2) sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā, na viriyaṃ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Ayaṃ vuccati bhikkhave anaggavatī parisā.
Katamā ca bhikkhave aggavatī parisā: idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ therā bhikkhū na bāhulikā honti na sāthalikā, okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā viriyaṃ ārabhanti, appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Tesaṃ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati. Sā pi hoti na bāhulikā na sāthalikā, okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā, viriyaṃ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Ayaṃ vuccati bhikkhave aggavatī parisā. Imā kho bhikkhave dve parisā. Etadaggaṃ bhikkhave imāsaṃ dvinnaṃ parisānaṃ yadidaṃ aggavatī parisāti.
2. 1. 5. 4.
45. Dvemā bhikkhave parisā katamā
dve: anariyā ca parisā, ariyā ca parisā.
Katamā ca bhikkhave anariyā parisā:
idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū idaṃ
dukkhanti yathābhūtaṃ nappajānanti, ayaṃ
dukkhasamudayoti yathābhūtaṃ nappajānanti, ayaṃ
dukkhanirodhoti yathābhūtaṃ nappajānanti, ayaṃ
dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṃ
nappajānanti, ayaṃ vuccati bhikkhave anariyā parisā.
[BJT Page 140.]
Katamā ca bhikkhave ariyā parisā: idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū idaṃ dukkhanti yathābhūtaṃ pajānanti, ayaṃ dukkhasamudayoti yathābhūtaṃ [PTS Page 072] pajānanti, ayaṃ dukkhanirodhoti yathābhūtaṃ pajānanti, ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṃ pajānanti. Ayaṃ vuccati bhikkhave ariyā parisā. Imā kho bhikkhave dve parisā. Etadaggaṃ bhikkhave imāsaṃ dvinnaṃ parisānaṃ yadidaṃ ariyā parisāti.
2. 1. 5. 5.
46. Dvemā bhikkhave parisā. Katamā
dve: parisakasaṭo(3) ca parisamaṇḍo
ca.
Katamo ca bhikkhave parisakasaṭo: idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū chandāgatiṃ gacchanti. Dosāgatiṃ gacchanti, mohāgatiṃ gacchanti, bhayāgatiṃ gacchanti, ayaṃ vuccati bhikkhave parisakasaṭo.
Katamo ca bhikkhave parisamaṇḍo: idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū na chandāgatiṃ gacchanti, na dosāgatiṃ gacchanti, na mohāgatiṃ gacchanti, na bhayāgatiṃ gacchanti, ayaṃ vuccati bhikkhave parisamaṇḍo. Imā kho bhikkhave dve parisā: etadaggaṃ bhikkhave imāsaṃ dvinnaṃ parisānaṃ yadidaṃ parisamaṇḍoti.
2. 1. 5. 6.
47. Dvemā bhikkhave parisā. Katamā
dve: okkācitavinītā(4)
parisā no paṭipucchāvinītā, paṭipucchāvinītā
parisā no okkācitavinītā.
Katamā ca bhikkhave okkācitavinītā
parisā no paṭipucchāvinītā: idha bhikkhave
yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū ye te suttantā tathāgatabhāsitā
gambhīrā gambhīratthā lokuttarā suññatā(5)
paṭisaññuttā. Tesu bhaññamānesu
na sussūsanti na sotaṃ odahanti, na aññācittaṃ
upaṭṭhapenti, na ca te dhamme uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ
maññanti. Ye pana te suttantā kavikatā(6)
kāveyyā cittakkharā cittabyañjanā bāhirakā
sāvakabhāsitā. Tesu bhaññamānesu
sussūsanti, sotaṃ odahanti, aññācittaṃ
upaṭṭhapenti, te ca dhamme uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ
maññanti. Te taṃ dhammaṃ pariyāpuṇitvā
na ceva aññamaññaṃ paṭipucchanti,
paṭivicaranti(7) [PTS Page 073] idaṃ
kathaṃ imassa kvatthoti ?. Te avivaṭañceva na vivaranti,
anuttānīkatañca no uttānī karonti. Anekavihitesu
ca kaṅkhāṭhānīyesu dhammesu kaṅkhaṃ
na paṭivinodenti.(8) Ayaṃ vuccati
bhikkhave okkācitavinītā parisā no paṭipucchāvinītā.
[BJT Page 142]
Katamā ca bhikkhave paṭipucchāvinītā parisā no okkācitavinītā: idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū ye te suttantā, kavikatā kāveyyā cittakkharā cittabyañjanā bāhirakā sāvakabhāsitā, tesu bhaññamānesu na sussūsanti, na sotaṃ odahanti. Na aññā cittaṃ upaṭṭhapenti, na ca te dhamme uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ maññanti. Ye pana te suttantā tathāgatabhāsitā gambhīrā gambhīratthā lokuttarā suññatāpaṭisaññuttā, tesu bhaññamānesu sussūsanti, sotaṃ odahanti, aññā cittaṃ upaṭṭhapenti, te ca dhamme uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ maññanti. Te taṃ dhammaṃ pariyāpuṇitvā aññamaññaṃ paṭipucchanti, paṭivicaranti, idaṃ kathaṃ? Imassa kvatthoti(9), te avivaṭañceva vivaranti ? Anuttānīkatañca uttānīkaronti, anekavihitesu ca kaṅkhāṭhānīyesu dhammesu kaṅkhaṃ paṭivinodenti. Ayaṃ vuccati bhikkhave paṭipucchāvinītā parisā no okkācitavinītā, imā kho bhikkhave dve parisā etadaggaṃ bhikkhave imāsaṃ dvinnaṃ parisānaṃ yadidaṃ paṭipucchāvinītā parisā no okkācitavinītāti.
2. 1. 5. 7.
48. Dvemā bhikkhave parisā. Katamā
dve: āmisagaru parisā no saddhammagaru, saddhammagaru parisā
no āmisagaru.
Katamā ca bhikkhave āmisagaru
parisā no saddhammagaru: idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ
bhikkhū gihīnaṃ odātavasanānaṃ sammukhā
aññamaññassa vaṇṇaṃ bhāsanti,
asuko bhikkhu ubhatobhāgavimutto, asuko paññāvimutto,
[PTS Page 074] asuko kāyasakkhi, asuko diṭṭhappatto,
asuko saddhāvimutto, asuko dhammānusārī, asuko
saddhānusārī asuko sīlavā kalyāṇadhammo,
asuko dussīlo pāpadhammoti. Te tena lābhaṃ labhanti.
Te taṃ lābhaṃ labhitvā gathitā mucchitā
ajjhopannā anādīnavadassāvino anissaraṇapaññā
paribhuñjanti. Ayaṃ vuccati bhikkhave āmisagaru parisā
no saddhammagaru.
[BJT Page 144.]
Katamā ca bhikkhave saddhammagaru parisā no āmisagaru: idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū gihīnaṃ odātavasanānaṃ sammukhā(10) na aññamaññassa vaṇṇaṃ bhāsanti, asuko bhikkhu ubhatobhāgavimutto, asuko paññāvimutto, asuko kāyasakkhi, asuko diṭṭhappatto, asuko saddhāvimutto, asuko dhammānusārī, asuko saddhānusārī, asuko sīlavā kalyāṇadhammo, asuko dussīlo pāpadhammoti. Te tena lābhaṃ labhanti. Taṃ lābhampi labhitvā agathitā amucchitā anajjhopannā ādīnavadassāvino nissaraṇapaññā paribhuñjanti. Ayaṃ vuccati bhikkhave saddhammagaru parisā no āmisagaru. Imā kho bhikkhave dve parisā. Etadaggaṃ bhikkhave imāsaṃ dvinnaṃ parisānaṃ yadidaṃ saddhammagaru parisā no āmisagarūti.
2. 1. 5. 8.
29. Dvemā bhikkhave parisā katamā
dve: visamā ca parisā, samā ca parisā.
Katamā ca bhikkhave visamā parisā: idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ adhammakammāni pavattanti, dhammakammāni nappavattanti. Avinayakammāni pavattanti, vinayakammāni nappavattanti. Adhammakammāni dippanti, dhammakammāni na dippanti. Avinayakammāni dippanti, vinayakammāni na dippanti. Ayaṃ vuccati bhikkhave visamā parisā.(11) Visamattā bhikkhave parisāya adhammakammāni pavattanti, dhammakammāni nappavattanti. [PTS Page 075] avinayakammāni pavattanti, vinayakammāni nappavattanti. Adhammakammāni dippanti, dhammakammāni na dippanti. Avinayakammāni dippanti, vinayakammāni na dippanti.
Katamā ca bhikkhave samā parisā: idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ dhammakammāni pavattanti, adhammakammāni nappavattanti. Vinayakammāni pavattanti, avinayakammāni nappavattanti. Dhammakammāni dippanti, adhammakammāni na dippanti. Vinayakammāni dippanti, avinayakammāni na dippanti ayaṃ vuccati bhikkhave samā parisā(12). Samattā bhikkhave parisāya dhammakammāni pavattanti, adhammakammāni nappavattanti. Vinayakammāni pavattanti, avinayakammāni nappavattanti. Dhammakammāni dippanti, adhammakammāni na dippanti. Vinayakammāni dippanti, avinayakammāni na dippanti. Imā kho bhikkhave dve parisā. Etadaggaṃ bhikkhave imāsaṃ dvinnaṃ parisānaṃ yadidaṃ samā parisāti.
2. 1. 5. 9.
50. Dvemā bhikkhave parisā. Katamā
dve, adhammikā ca parisā, dhammikā ca parisā.
Katamā ca bhikkhave adhammikā parisā. Idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ adhammakammāni pavattanti. Dhammakammāni nappavattanti, avinayakammāni pavattanti, vinayakammāni nappavattanti, adhammakammāni dippanti, dhammakammāni na dippanti, avinayakammāni dippanti, vinayakammāni na dippanti. Ayaṃ vuccati bhikkhave adhammikā parisā. Adhammikattā bhikkhave parisāya adhammakammāni pavattanti, dhammakammāni nappavattanti. Avinayakammāni pavattanti, vinayakammāni nappavattanti. Adhammakammāni dippanti, dhammakammāni na dippanti. Avinayakammāni dippanti, vinayakammāni na dippanti.
Katamā ca bhikkhave dhammikā ca
parisā. Idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ dhammakammāni
pavattanti, adhammakammāni nappavattanti. Vinayakammāni pavattanti,
avinayakammāni nappavattanti. Dhammakammāni dippanti, adhammakammāni
na dippanti. Vinayakammāni dippanti, avinayakammāni na dippanti.
Ayaṃ vuccati bhikkhave dhammikā parisā. Dhammikattā
bhikkhave parisāya dhammakammāni pavattanti, adhammakammāni
nappavattanti. Vinayakammāni pavattanti, avinayakammāni nappavattanti.
Dhammakammāni dippanti, adhammakammāni na dippanti. Vinayakammāni
dippanti, avinayakammāni na dippanti. Imā kho bhikkhave dve
parisā. Etadaggaṃ bhikkhave imāsaṃ dvinnaṃ
parisānaṃ yadidaṃ dhammikā parisāti.
[BJT Page 146.]
2. 1. 5. 10.
51. Dvemā bhikkhave parisā. Katamā
dve: adhammavādinī ca parisā, dhammavādinī
ca parisā.
Katamā ca bhikkhave adhammavādinī parisā: idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū adhikaraṇaṃ ādiyanti dhammikaṃ vā adhammikaṃ vā. Te taṃ adhikaraṇaṃ ādiyitvā na ceva aññamaññaṃ saññāpentī, na ca saññattiṃ upagacchanti, na ca nijjhāpenti, na ca nijjhattiṃ upagacchanti. Te asaññattibalā anijjhattibalā appaṭinissaggamantino [PTS Page 076] tameva adhikaraṇaṃ thāmasā parāmassa(13) abhinivissa voharanti, idameva saccaṃ moghamaññanti. Ayaṃ vuccati bhikkhave adhammavādinī parisā.
Katamā ca bhikkhave dhammavādinī parisā: idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū adhikaraṇaṃ ādiyanti, dhammikaṃ vā adhammikaṃ vā. Te taṃ adhikaraṇaṃ ādiyitvā aññamaññaṃ saññāpenti ceva saññattiñca upagacchanti, nijjhāpenti ceva nijjhattiñca upagacchanti. Te saññattibalā nijjhattibalā paṭinissaggamantino na tameva adhikaraṇaṃ thāmasā parāmassa(14) abhinivissa voharanti, idameva saccaṃ moghamaññanti. Ayaṃ vuccati bhikkhave dhammavādinī parisā. Imā kho bhikkhave dve parisā. Etadaggaṃ bhikkhave imāsaṃ dvinnaṃ parisānaṃ yadidaṃ dhammavādinī parisāti.
Parisavaggo pañcamo.
Tatruddānaṃ:
Uttānā vaggā aggavatī ariyā kasaṭo ca pañcamo,
Okkācitāmisañceva visamā adhammā dhammiyena cāti.
Paṭhamo paṇṇāsako samatto.
1.
[BJTS] = bāhulikā
+ 1. Bāhullikā-syā. Kaṃ.
[ChS]=
[PTS] =
[Thai] =
[Kambodian] =
2.
[BJTS] = bāhulikā
+ 1. Bāhullikā-syā. Kaṃ.
[ChS]=
[PTS] =
[Thai] =
[Kambodian] =
3.
[BJTS] = parisakasaṭo
+ 1. Parisākasaṭo ca, parisāmaṇḍo ca
-machasaṃ.
[ChS]=
[PTS] =
[Thai] =
[Kambodian] =
4.
[BJTS] = okkācitavinītā
+ 2. Ukkācikavinītā-sīmu. Sī1, [PTS]
syā
[ChS]=
[PTS] =
[Thai] =
[Kambodian] =
5.
[BJTS] = suññatā
+ 3. Suññātapaṭisaṃyuttā-syā.
[ChS]=
[PTS] =
[Thai] =
[Kambodian] =
6.
[BJTS] = kavikatā + 4.
Kavitā-machasaṃ.
[ChS]=
[PTS] =
[Thai] =
[Kambodian] =
7.
[BJTS] = paṭivicaranti
+ 5. pavivaranti-katthaci
[ChS]=
[PTS] =
[Thai] =
[Kambodian] =
8.
[BJTS] = na paṭivinodenti.
+ 6. Nappaṭivinodenti-machasaṃ, syā
[ChS]=
[PTS] =
[Thai] =
[Kambodian] =
9.
[BJTS] = kvatthoti + 1. Ko atthoti-machasaṃ
[ChS]=
[PTS] =
[Thai] =
[Kambodian] =
10
[BJTS] = sammukhā + 1.Aññamaññassa
vaṇṇaṃ na bhāsanti-machasaṃ, na gihīnaṃ
Odātavasanānaṃ sammukhā aññamaññassa
vaṇṇaṃ bhāsanti -syā. Machasaṃ.
[ChS]=
[PTS] =
[Thai] =
[Kambodian] =
11.
[BJTS] = visamā parisā
+ 1. Aññamaññassa vaṇṇaṃ
na bhāsanti-machasaṃ, na gihīnaṃ Odātavasanānaṃ
sammukhā aññamaññassa vaṇṇaṃ
bhāsanti -syā. Machasaṃ.
[ChS]=
[PTS] =
[Thai] =
[Kambodian] =
12.
[BJTS] =samā parisā
+ 2. Marammapotthake ayaṃ pāṭho na dissate [footnote
marker in BJTS mixedup]
[ChS]=
[PTS] =
[Thai] =
[Kambodian] =
13.
[BJTS] = parāmassa + 1.
Parāmāsā-machasaṃ
[ChS]=
[PTS] =
[Thai] =
[Kambodian] =
14.
[BJTS] = parāmassa + 1.
Parāmāsā-machasaṃ
[ChS]=
[PTS] =
[Thai] =
[Kambodian] =