Home Page     First Sutta      Next Vagga

Udānapāḷi 3: Nandavaggo

           

Table of Contents

    

3-1: Kammasuttaṃ.

3-2: Nandasuttaṃ.

3-3: Yasojasuttaṃ

3-4: Sāriputtasuttaṃ.

3-5: Kolitasuttaṃ.

3-6: Pilindivacchasuttaṃ.

3-7: Kassapasuttaṃ.

3-8: Piṇḍapātikasuttaṃ.

3-9: Sippasuttaṃ.

3-10: Lokavolokanasuttaṃ.

 

[BJT Page 170] [\x 170/]
[PTS Page 021] [\q 21/]

 

Nandavaggo tatiyo

 

3-1: Kammasuttaṃ (21)

1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Sāvatthiyaṃ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu Bhagavato avidūre nisinno hoti, pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya purāṇakammavipākajaṃ dukkhaṃ tibbaṃ 1 kharaṃ kaṭukaṃ vedanaṃ adhivāsento sato sampajāno avihaññamāno.

2. Addasā kho Bhagavā taṃ bhikkhuṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhūjitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya purāṇakammavipākajaṃ dukkhaṃ tibbaṃ kharaṃ kaṭukaṃ vedanaṃ adhivāsentaṃ sataṃ sampajānaṃ avihaññamānaṃ.

3. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:

            21211|21212    Vetālīya x 4 2
“Sabbakammajahassa bhikkhuno

            112211|21212
dhunamānassa purekataṃ rajaṃ,

            A11211|21212
Amamassa ṭhitassa tādino

            22211|21212
attho natthi janaṃ lapetave” ti

 

3-2: Nandasuttaṃ (22)

1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Sāvatthiyaṃ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā Nando Bhagavato bhātā mātucchāputto sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ evam-āroceti: “anabhirato ahaṃ āvuso brahmacariyaṃ carāmi, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ, sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī”-ti

2. Atha kho aññataro bhikkhu yena Bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā Bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu Bhagavantaṃ etad-avoca: “āyasmā bhante Nando Bhagavato bhātā mātucchāputto sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ evam-āroceti: “anabhirato [PTS Page 022] [\q 22/] ahaṃ āvuso brahmacariyaṃ carāmi, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ, sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī”-ti.

3. Atha kho Bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi: “ehi tvaṃ bhikkhu mama vacanena Nandaṃ bhikkhuṃ āmantehi: “satthā taṃ āvuso Nanda āmantetī”-ti. “Evaṃ bhante” ti kho so bhikkhu Bhagavato paṭissutvā yenāyasmā Nando tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ Nandaṃ etad-avoca: “satthā taṃ āvuso Nanda āmantetī”-ti.

[BJT Page 172] [\x 172/]

4. “Evam-āvuso” ti kho āyasmā Nando tassa bhikkhuno paṭissutvā yena Bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā Bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ Nandaṃ Bhagavā etad-avoca: “saccaṃ kira tvaṃ Nanda sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ evam-ārocesi “anabhirato ahaṃ āvuso brahmacariyaṃ carāmi, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ, sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī”-ti. “Evaṃ bhante” ti. “Kissa pana tvaṃ Nanda anabhirato brahmacariyaṃ carasi. Na sakkosi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissasī?"-ti. “Sākiyānī maṃ bhante janapadakalyāṇī gharā nikkhamantassa upaḍḍhullikhitebhi 3 kesebhi apaloketvā maṃ etad-avoca: “tuvaṭaṃ kho ayyaputta āgaccheyyāsī”-ti. So kho ahaṃ bhante tam-anussaramāno anabhirato brahmacariyaṃ carāmi, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ, sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī”-ti.

5. Atha kho Bhagavā āyasmantaṃ Nandaṃ bāhāya 4 gahetvā seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ sammiñjeyya, evam-eva Jetavane antarahito devesu Tavatiṃsesu pāturahosi.

6. Tena kho pana samayena pañcamattāni accharāsatāni Sakkassa devānam-indassa upaṭṭhānaṃ āgatāni honti kakuṭapādāni. Atha kho Bhagavā āyasmantaṃ Nandaṃ āmantesi: “passasi no tvaṃ Nanda imāni pañca accharāsatāni kakuṭapādānī?" 5-ti. “Evaṃ bhante” ti.

7. Taṃ kiṃ vaññasi Nanda katamā nu kho abhirūpatarā ca dassanīyatarā ca pāsādikatarā ca, Sākiyānī vā janapadakalyāṇī imāni vā pañca accharāsatāni kakuṭapādānī?"-ti. “Seyyathāpi bhante paluṭṭhamakkaṭī kaṇṇanāsacchinnā. Evam-eva kho bhante Sākiyānī janapadakalyāṇī imesaṃ pañcannaṃ accharāsatānaṃ [PTS Page 023] [\q 23/] upanidhāya saṅkham-pi na upeti, kalam-pi na upeti, kalabhāgam-pi na upeti, 6 upanidhim-pi na upeti. Atha kho imāni pañca accharāsatāni abhirūpatarāni ceva dassanīyatarāni ca pāsādikatarāni cā”-ti.

“Abhirama Nanda abhirama Nanda ahaṃ te pāṭibhogo pañcannaṃ accharāsatānaṃ paṭilābhāya kakuṭapādānan”-ti. “Sace me bhante Bhagavā pāṭibhogo pañcannaṃ accharāsatānaṃ paṭilābhāya kakuṭapādānaṃ, abhiramissām-ahaṃ bhante Bhagavati brahmacariye” ti.

[BJT Page 174] [\x 174/]

8. Atha kho Bhagavā āyasmantaṃ Nandaṃ bāhāya gahetvā seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ sammiñjeyya, evam-eva devesu Tāvatiṃsesu antarahito Jetavane pāturahosi.

9. Assosuṃ kho bhikkhū: “āyasmā kira Nando Bhagavato bhātā mātucchāputto accharānaṃ hetu brahmacariyaṃ carati, Bhagavā kirassa pāṭibhogo pañcannaṃ accharāsatānaṃ paṭilābhāya kakuṭapādānan”-ti. Atha kho āyasmato Nandassa sahāyakā bhikkhū āyasmantaṃ Nandaṃ bhatakavādena ca upakkitakavādena ca samudācaranti: “bhatako kirāyasmā Nando upakkitako kirāyasmā Nando accharānaṃ hetu brahmacariyaṃ carati. Bhagavā kirassa pāṭibhogo pañcannaṃ accharāsatānaṃ paṭilābhāya kakuṭapādānan”-ti.

10. Atha kho āyasmā Nando sahāyakānaṃ bhikkhūnaṃ bhatakavādena ca upakkitakavādena ca aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto na cirasseva yassatthāya kulaputtā sammad-eva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tad-anuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi: “khīṇā jāti, vūsitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā”-ti abbhaññāsi. Aññataro ca kho panāyasmā Nando Arahataṃ ahosi.

11. Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ Jetavanaṃ obhāsetvā yena Bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā Bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā Bhagavantaṃ etad-avoca: “āyasmā bhante Nando Bhagavato bhātā mātucchāputto āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ [PTS Page 024] [\q 24/] abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”-ti. Bhagavato pi kho ñāṇaṃ udapādi: “Nando āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”-ti.

12. Atha kho āyasmā Nando tassā rattiyā accayena yena Bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā Bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā Nando Bhagavantaṃ etad-avoca: “yaṃ me bhante Bhagavā pāṭibhogo, pañcannaṃ accharāsatānaṃ paṭilābhāya kakuṭapādānaṃ. Muñcām-ahaṃ bhante Bhagavantaṃ etasmā paṭissavā”-ti. Mayā pi kho te Nanda 7 cetasā ceto paricca vidito: “Nando āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”-ti

[BJT Page 176] [\x 176/]

13. Devatā pi me etam-atthaṃ ārocesi: “āyasmā bhante Nando Bhagavato bhātā mātucchāputto āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvumuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”-ti. Yad-eva kho te Nanda anupādāya āsavehi cittaṃ vimuttaṃ, 8 athāhaṃ mutto etasmā paṭissavā”-ti.

14. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:

            2122|2221||2122|1212    pathyā x 2
“Yassa nittiṇṇo paṅko ca 9 ~ maddito kāmakaṇṭako,

            2212|1222||11221|1211122 10
Mohakkhayaṃ anuppatto ~ sukhadukkhesu na vedhati 11 sa bhikkhū”-ti.

 

3-3: Yasojasuttaṃ (23)

1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Sāvatthiyaṃ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena Yasojapamukhāni pañcamattāni bhikkhusatāni Sāvatthiṃ anuppattāni honti, Bhagavantaṃ dassanāya. Te ca kho 12 āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā 13 ahesuṃ. Atha kho Bhagavā āyasmantaṃ Ānandaṃ āmantesi: “ke panete Ānanda uccāsaddā mahāsaddā kevaṭṭā maññe macchavilope?” ti.

“Etāni bhante Yasojapamukhāni pañcamattāni bhikkhusatāni Sāvatthiṃ anuppattāni Bhagavantaṃ dassanāya. Tete āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā” ti. “Tena h' Ānanda mama vacanena te bhikkhū āmantehi “satthā āyasmante āmantetī”-ti. “Evaṃ bhante” ti kho āyasmā Ānando Bhagavato paṭissutvā yena te bhikkhū [PTS Page 025] [\q 25/] tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te bhikkhū etad-avoca: “satthā āyasmante āmantetī”-ti. “Evam-āvuso” ti kho te bhikkhū āyasmato Ānandassa paṭissutvā yena Bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā Bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinne kho te bhikkhū Bhagavā etad-avoca: “kinnu tumhe bhikkhave uccāsaddā mahāsaddā kevaṭṭā maññe macchavilope?” ti.

[BJT Page 178] [\x 178/]

2. Evaṃ vutte āyasmā Yasojo Bhagavantaṃ etad-avoca: “imāni bhante pañcamattāni bhikkhusatāni Sāvatthiṃ anuppattāni Bhagavantaṃ dassanāya. Teme āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā" ti. “Gacchatha bhikkhave vo panāmemi. Na vo mama santike vatthabban”-ti. “Evaṃ bhante” ti kho te bhikkhū Bhagavato paṭissutvā uṭṭhāyāsanā Bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaram-ādāya yena Vajji, tena cārikaṃ pakkamiṃsu Vajjisu anupubbena cārikaṃ caramānā yena Vaggumudā nadī tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā Vaggumudāya nadiyā tīre paṇṇakuṭiyo karitvā vassaṃ upagacchiṃsu.

3. Atha kho āyasmā Yasojo vassupagato bhikkhū āmantesi: “Bhagavatā mayaṃ āvuso paṇāmitā atthakāmena hitesinā anukampakena anukampaṃ upādāya. Handa mayaṃ āvuso tathā vihāraṃ kappema, yathā no viharataṃ Bhagavā attamano assā”-ti. “Evam-āvuso” ti kho te bhikkhū āyasmato Yasojassa paccassosuṃ. Atha kho te bhikkhū vūpakaṭṭhā appamattā ātāpino pahitattā viharantā tenevantaravassena sabbeva tisso vijjā sacchākaṃsu.

4. Atha kho Bhagavā Sāvatthiyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena Vesālī tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena Vesālī 14 tad-avasari tatra sudaṃ Bhagavā Vesāliyaṃ viharati Mahāvane Kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho Bhagavā Vaggumudātīriyānaṃ bhikkhūnaṃ cetasā ceto paricca manasikaritvā āyasmantaṃ Ānandaṃ āmantesi: “ālokajātā viya me Ānanda esā disā. Obhāsajātā viya me Ānanda esā disā. Yassaṃ disāyaṃ Vaggumudātīriyā bhikkhū viharanti. Gantuṃ appaṭikulāsi [PTS Page 026] [\q 26/] me manasikātuṃ. Pahiṇeyyāsi tvaṃ Ānanda Vaggumudātīriyānaṃ bhikkhūnaṃ santike dūtaṃ, satthā āyasmante āmanteti, satthā āyasmantānaṃ dassanakāmo” ti.

“Evaṃ bhante” ti kho āyasmā Ānando Bhagavato paṭissutvā yena aññataro bhikkhu tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ bhikkhuṃ etad-avoca: “ehi tvaṃ āvuso, yena Vaggumudātīriyā bhikkhū, tenupasaṅkameyyāsi, 15 upasaṅkamitvā Vaggumudātīriye bhikkhū evaṃ vadehi: satthā āyasmante āmanteti, satthā āyasmantānaṃ dassanakāmo” ti.

[BJT Page 180] [\x 180/]

“Evam-āvuso” ti kho so bhikkhū āyasmato Ānandassa paṭissutvā seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, 16 pasāritaṃ vā bāhaṃ sammiñjeyya. Evam-eva Mahāvane kuṭāgārasālāyaṃ antarahito Vaggumudāya nadiyā tīre tesaṃ bhikkhūnaṃ purato pāturahosi. Atha kho so bhikkhu Vaggumudātīriye bhikkhū etad-avoca: “satthā āyasmante āmanteti, satthā āsmantānaṃ dassanakāmo” ti. “Evam-āvuso” ti kho te bhikkhū tassa bhikkhūno paṭissutvā senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaram-ādāya seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ sammiñjeyya. Evam-eva Vaggumudāya nadiyā tīre antarahitā Mahāvane Kūṭāgārasālāyaṃ Bhagavato sammukhe pāturahesuṃ.

5. Tena kho pana samayena Bhagavā āneñjena samādhinā nisinno hoti. Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etad-ahosi: “katamena nu kho Bhagavā vihārena etarahi viharatī”-ti. Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etad-ahosi: “āneñjena kho Bhagavā vihārena etarahi viharatī”-ti. Sabbeva āneñjena samādhinā nisīdiṃsu.

6. Atha kho āyasmā Ānando abhikkantāya rattiyā nikkhante paṭhame yāme uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ cīvaraṃ karitvā yena Bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā Bhagavantaṃ etad-avoca: “abhikkantā bhante ratti, nikkhanto paṭhamo yāmo, ciranisinnā āgantukā bhikkhū, paṭisammodatu bhante Bhagavā āgantukehi bhikkhūhī” 17-ti.

7. Evaṃ vutte Bhagavā tuṇhī ahosi. Dutiyam-pi kho āyasmā Ānando abhikkantāya rattiyā nikkhante majjhime yāme uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ cīvaraṃ karitvā yena Bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā [PTS Page 027] [\q 27/] Bhagavantaṃ etad-avoca: “abhikkantā bhante ratti, nikkhanto majjhimo yāmo, ciranisinnā āgantukā bhikkhū, paṭisammodatu bhante Bhagavā āgantukehi bhikkhūhī”-ti. Dutiyam-pi kho Bhagavā tuṇhī ahosi. Tatiyam-pi kho āyasmā Ānando abhikkantāya rattiyā nikkhante pacchime yāme uddhate aruṇe nandimukhiyā rattiyā uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ cīvaraṃ karitvā yena Bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā Bhagavantaṃ etad-avoca: “abhikkantā bhante ratti, nikkhanto pacchimo yāmo uddhato aruṇo nandimukhī ratti, ciranisinnā āgantukā bhikkhū, paṭisammodatu bhante Bhagavā āgantukehi bhikkhūhī”-ti.

Atha kho Bhagavā tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā āyasmantaṃ Ānandaṃ āmantesi: “sace kho tvaṃ Ānanda jāneyyāsi, ettakam-pi te nappaṭibhāseyya. Ahañ-ca Ānanda imāni ca pañca bhikkhusatāni sabbeva āneñjasamādhinā nisīdimhā”-ti.

[BJT Page 182] [\x 182/]

8. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:

            2112|21212    Vetālīya
“Yassa jito kāmakaṇṭako

            A22211|212121    Opacchandasaka x3
Akkoso ca vadho ca bandhanañ-ca,

            21211|212122
Pabbato viya so ṭhito anejo

            112211|211122 18
Sukhadukkhesu na vedhati sa bhikkhū” ti.

 

3-4: Sāriputtasuttaṃ (24)

1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Sāvatthiyaṃ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā Sāriputto Bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. Addasā kho Bhagavā āyasmantaṃ Sāriputtaṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā.

2. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:

            1212|1222||1122|1212    pathyā x 2
“Yathā pi pabbato selo ~ acalo suppatiṭṭhito, 19

            2222|1221||2121|1212
Evaṃ mohakkhayā bhikkhu ~ pabbato va na vedhatī”-ti

 

3-5: Kolitasuttaṃ (25)

1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Sāvatthiyaṃ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana [PTS Page 029] [\q 29/] samayena āyasmā Mahāmoggallāno Bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaṃ sūpaṭṭhitāya. Addasā kho Bhagavā āyasmantaṃ Mahāmoggallānaṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaṃ sūpaṭṭhitāya.

2. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:

            11211|21212    Vetālīya x 4
“Sati kāyagatā upaṭṭhitā

            112211|21212
chasu phassāyatanesu saṃvuto.

            1122|11212 20
Satataṃ bhikkhu samāhito

            222|212121
jaññā nibbāṇam-attano” ti.

[BJT Page 184] [\x 184/]

 

3-6: Pilindivacchasuttaṃ (26)

1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Rājagahe viharati Veḷuvane Kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā Pilindivaccho 21 bhikkhū vasalavādena samudācarati. Atha kho sambahulā bhikkhū yena Bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā Bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū Bhagavantaṃ etad-avocuṃ: “āyasmā bhante Pilindivaccho bhikkhū vasalavādena samudācaratī”-ti.

2. Atha kho Bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi: “ehi tvaṃ bhikkhu mama vacanena Pilindivacchaṃ bhikkhuṃ āmantehi: “satthā taṃ āvuso Pilindivaccha āmantetī”-ti. “Evaṃ bhante” ti kho so bhikkhu Bhagavato paṭissutvā yenāyasmā Pilindivaccho tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ Pilindivacchaṃ etad-avoca: “satthā taṃ āvuso āmantetī”-ti. “Evam-āvuso” ti kho āyasmā Pilindivaccho tassa bhikkhuno paṭissutvā yena Bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā Bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ Pilindivacchaṃ Bhagavā etad-avoca: “saccaṃ kira tvaṃ Vaccha bhikkhū vasalavādena samudācarasī”-ti. “Evaṃ bhante” ti.

3. Atha kho Bhagavā āyasmato Pilindivacchassa pubbenivāsaṃ manasikaritvā bhikkhū āmantesi: “mā kho tumhe bhikkhave Vacchassa 22 bhikkhuno ujjhāyitvā, na bhikkhave Vaccho dosantaro bhikkhū vasalavādena samudācarati. Vacchassa bhikkhave bhikkhuno pañca jātisatāni abbokiṇṇāni brāhmaṇakule paccājātāni. So tassa vasalavādo [PTS Page 029] [\q 29/] dīgharattaṃ samudāciṇṇo. 23 Tenāyaṃ Vaccho bhikkhū vasalavādena samudācaratī”-ti.

4. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:

            2112|2,11|1122    Tuṭṭþubha x 424
“Yamhi na māyā vasati 25 na māno

            2212|2,11|2122
Yo vītalobho amamo nirāso

            1212|2,11|2122
Panunnakodho 26 abhinibbutatto

            2212|2,11|2122
So brāhmaṇo so samaṇo sa bhikkhū”-ti.

 

3-7: Kassapasuttaṃ (27)

1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Rājagahe viharati Veḷuvane Kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā Mahākassapo Pipphaliguhāyaṃ 27 viharati. Sattāhaṃ ekapallaṅkena nisinno hoti aññataraṃ samādhiṃ samāpajjitvā.

[BJT Page 186] [\x 186/]

2. Atha kho āyasmā Mahākassapo tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhāsi. Atha kho āyasmato Mahākassapassa tamhā samādhimhā vuṭṭhitassa etad-ahosi: “yannūnāhaṃ Rājagahaṃ piṇḍāya paviseyyan”-ti. Tena kho pana samayena pañcamattāni devatāsatāni ussukkaṃ āpannāni honti, āyasmato Mahākassapassa piṇḍapātapaṭilābhāya. Atha kho āyasmā Mahākassapo tāni pañcamattāni devatāsatāni paṭikkhipitvā pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaram-ādāya Rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi.

3. Tena kho pana samayena Sakko devānam-indo āyasmato Mahākassapassa piṇḍapātaṃ dātukāmo hoti pesakāravaṇṇaṃ abhinimminitvā tantaṃ vināti. Sujā 28 asurakaññā tasaraṃ pūreti.

4. Atha kho āyasmā Mahākassapo Rājagahe sapadānaṃ piṇḍāya caramāno yena Sakkassa devānam-indassa nivesanaṃ tenupasaṅkami. Addasā kho Sakko devānam-indo āyasmantaṃ Mahākassapaṃ dūrato va āgacchantaṃ. Disvāna gharā nikkhamitvā paccuggantvā hatthato pattaṃ gahetvā gharaṃ pavisitvā ghaṭiyā odanaṃ uddharitvā pattaṃ pūretvā āyasmato Mahākassapassa pādāsi. So ahosi piṇḍapāto anekasūpo 29 anekabyañjano anekasūparasabyañjano.

5. Atha kho āyasmato Mahākassapassa etad-ahosi: “ko nu kho ayaṃ satto, yassāyaṃ [PTS Page 030] [\q 30/] evarūpo iddhānubhāvo” ti. Atha kho āyasmato Mahākassapassa etad-ahosi: “Sakko kho ayaṃ devānam-indo” ti. Iti viditvā Sakkaṃ devānam-indaṃ etad-avoca: “kataṃ kho te idaṃ Kosiya, māssu puna pi evarūpam-akāsī”-ti.

6. “Ambhākam-pi bhante Kassapa puññena attho: amhākam-pi puññena karaṇīyan”-ti. Atha kho Sakko devānam-indo āyasmantaṃ Mahākassapaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā vehāsaṃ abbhuggantvā ākāse antaḷikkhe tikkhattaṃ udānaṃ udānesi:

            A1222|11122||2122|1212    vip 4 x2 30
“Aho dānaṃ paramadānaṃ ~ Kassape suppatiṭṭhitaṃ,

            A1222|11122||2122|1212
Aho dānaṃ paramadānaṃ ~ Kassape suppatiṭṭhitan”-ti.

7. Assosi kho Bhagavā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya 31 Sakkassa devānam-indassa vehāsaṃ abbhuggantvā ākāse antaḷikkhe tikkhattuṃ udānaṃ udānentassa:

            A1222|11122||2122|1212    vip 4 x2
“Aho dānaṃ paramadānaṃ ~ Kassape suppatiṭṭhitaṃ,

            A1222|11122||2122|1212
Aho dānaṃ paramadānaṃ ~ Kassape suppatiṭṭhitan”-ti.

8. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:

            2121|21212    Vetālīya
“Piṇḍapātikassa bhikkhuno

            A211211|21212    Opacchandasaka x3
Attabharassa anaññaposino.

            2211|21212
Devā pihayanti tādino

            U112211|212121
Upasantassa sadā satīmato” ti.

[BJT Page 188] [\x 188/]

 

3-8: Piṇḍapātikasuttaṃ (28)

1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Sāvatthiyaṃ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ Karerimaṇḍalamāle sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayam-antarākathā udapādi:

“Piṇḍapātiko āvuso bhikkhu piṇḍāya caranto labhati, kālena kālaṃ manāpike cakkhunā rūpe passituṃ. Labhati kālena kālaṃ manāpike sotena sadde sotuṃ. Labhati kālena kālaṃ manāpike ghānena gandhe ghāyituṃ. Labhati kālena kālaṃ manāpike jivhāya rase sāyituṃ. Labhati kālena kālaṃ manāpike kāyena phoṭṭhabbe phūsituṃ. Piṇḍapātiko āvuso bhikkhu sakkato garukato mānito pūjito apacito piṇḍāya carati. Handa āvuso mayam-pi piṇḍapātikā homa. Mayam-pi lacchāma kālena kālaṃ manāpike cakkhunā rūpe passituṃ. Mayam-pi lacchāma kālena kālaṃ manāpike sotena sadde sotuṃ. Mayam-pi lacchāma kālena kālaṃ manāpiko ghānena gandhe ghāyituṃ. Mayam-pi lacchāma kālena kālaṃ manāpike jivhāya rase sāyituṃ. Mayam-pi lacchāma kālena kālaṃ manāpike kāyena phoṭṭhabbe [PTS Page 031] [\q 31/] phusituṃ. Mayam-pi sakkatā garukatā mānitā pūjitā apacitā piṇḍāya carissāmā”-ti. Ayañ-carahi tesaṃ bhikkhūnaṃ antarākathā hoti vippakatā.

2. Atha kho Bhagavā sāyanhasamayaṃ patisallānā vuṭṭhito yena Karerimaṇḍalamālo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho Bhagavā bhikkhū āmantesi: “kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnā kā ca pana vo antarākathā vippakatā”-ti.

3. Idha bhante amhākaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ Karerimaṇḍalamāle sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayam-antarākathā udapādi: “piṇḍapātiko āvuso bhikkhu piṇḍāya caranto labhati kālena kālaṃ manāpike cakkhunā rūpe passituṃ. Labhati kālena kālaṃ manāpike sotena sadde sotuṃ. Labhati kālena kālaṃ manāpike ghānena gandhe ghāyituṃ. Labhati kālena kālaṃ manāpike jivhāya rase sāyituṃ. Labhati kālena kālaṃ manāpike kāyena poṭṭhabbe phusituṃ. Piṇḍapātiko āvuso bhikkhu sakkato garukato mānito pūjito apacito piṇḍāya carati. Handa āvuso mayam-pi piṇḍapātikā homa. Mayam-pi lacchāma kālena kālaṃ manāpike cakkhunā rūpe passituṃ. Mayam-pi lacchāma kālena kālaṃ manāpike sotena sadde sotuṃ. Mayam-pi lacchāma kālena kālaṃ manāpiko ghānena gandhe ghāyituṃ. Mayam-pi lacchāma kālena kālaṃ manāpike jivhāya rase sāyituṃ. Mayam-pi lacchāma kālena kālaṃ manāpike kāyena phoṭṭhabbe phusituṃ. Mayam-pi sakkatā garukatā mānitā pūjitā apacitā piṇḍāya carissāmā”-ti. Ayaṃ kho no bhante antarākathā hoti vippakatā. Atha kho Bhagavā 32 anuppatto” ti.

4. Nakhvetaṃ bhikkhave tumhākaṃ patirūpaṃ kulaputtānaṃ saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitānaṃ. Yaṃ tumhe evarūpiṃ kathaṃ katheyyātha “sannipatitānaṃ kho bhikkhave dvayaṃ karaṇīyaṃ, dhammī 33 vā kathā, ariyo ca tuṇhībhāvo” ti.

[BJT Page 190] [\x 190/]

5. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:

            2121|21212    Vetālīya x3
“Piṇḍapātikassa bhikkhuno

            A211211|21212
Attabharassa anaññaposino,

            2211|21212
Devā pihayanti tādino

            22211|212121    Opacchandasaka
No ce saddasilokanissito” ti.

 

3-9: Sippasuttaṃ (29)

1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Sāvatthiyaṃ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ maṇḍalamāle sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayam-antarākathā udapādi: “ko nu kho āvuso sippaṃ jānāti, ko kiṃ sippaṃ sikkhi, kataraṃ sippaṃ sippānaṃ aggan”-ti.

2. Tatthekacce evam-āhaṃsu. “Hatthisippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “assasippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “rathasippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “dhanusippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “tharusippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “muddāsippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “gaṇanasippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: [PTS Page 032] [\q 32/] “saṅkhānasippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “lekhāsippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “kāveyyasippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “lokāyatasippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “khattavijjāsippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ayañ-carahi tesaṃ bhikkhūnaṃ antarākathā hoti vippakatā.

3. Atha kho Bhagavā sāyanhasamayaṃ patisallānā vuṭṭhito yena maṇḍalamālo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho Bhagavā bhikkhū āmantesi: “kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā”-ti.

4. “Idha bhante amhākaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ maṇḍalamāle sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayam-antarākathā udapādi; “ko nu kho āvuso sippaṃ jānāti, ko kiṃ sippaṃ sikkhi, kataraṃ sippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Tatthekacce evam-āhaṃsu: “hatthisippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “assasippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “rathasippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “dhanusippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “tharusippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “muddāsippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “gaṇanasippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu “saṅkhānasippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “lekhāsippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “kāveyyasippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “lokāyatasippaṃ sippānaṃ aggan”-ti. Ekacce evam-āhaṃsu: “khattavijjāsippaṃ 34 sippānaṃ aggan”-ti. Ayaṃ kho no bhante antarākathā hoti vippakatā. Atha kho Bhagavā 35 anuppatto” ti.

[BJT Page 192] [\x 192/]

5. “Nakhvetaṃ bhikkhave tumhākaṃ patirūpaṃ kulaputtānaṃ saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitānaṃ, yaṃ tumhe evarūpiṃ kathaṃ katheyyātha. Sannipatitānaṃ ve bhikkhave dvayaṃ karaṇīyaṃ, “dhammī vā kathā, ariyo vā tuṇhībhāvo” ti.

6. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:

            A1212|2,11|2122     Tuṭṭþubha x4
“Asippajīvī 36 lahu atthakāmo

            1212,|211|2122
Yatindriyo sabbadhi vippamutto,

            A1212|2,11|2122
Anokasārī amamo nirāso

            2222,|211|2122 37
Hitvā mānaṃ ekacaro sa bhikkhū”-ti

 

3-10: Lokavolokanasuttaṃ (30)

1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Uruvelāyaṃ viharati najjā Nerañjarāya tīre 38 bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena Bhagavā sattāhaṃ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṃvedī.

2. Atha kho Bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā Buddhacakkhunā lokaṃ volokesi. Addasā kho Bhagavā Buddhacakkhunā lokaṃ volokento satte anekehi santāpehi santappamāne anekehi ca pariḷāhehi pariḍayhamāne rāgajehi pi dosajehi pi mohajehi pī 39 ti.

3. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi: 40

“Ayaṃ loko santāpajāto phassapareto

            2211|1212    Anuṭṭhubha x 341
Rogaṃ vadati attato,

            21211211
Yena yena hi maññati

            122 2|1212
Tato taṃ hoti aññathā.

Aññathābhāvi bhavasatto loko bhavapareto

            112 2|1211     Anuṭṭhubha 41
 bhavam-evābhinandati,

[PTS Page 033] [\q 33/]

            1112 1|1211    Anuṭṭhubha x 2
 Yad-abhinandati taṃ bhayaṃ

            212 1|1221
 yassa bhāyati taṃ dukkhaṃ.

Bhavavippanānāya kho panidaṃ brahmacariyaṃ vussati.

[BJT Page 194] [\x 194/]

Ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā bhavena bhavassa vippamokkham-āhaṃsu sabbe te avippamuttā bhavasmā-ti vadāmi. Ye vā pana keci samaṇā vā brāhmaṇā vā vibhavena bhavassa nissaraṇam-āhaṃsu sabbe te anissaṭā bhavasmā-ti vadāmi.

Upadhiṃ 42 paṭicca dukkham-idaṃ sambhoti sabbūpādānakkhayā natthi dukkhassa sambhavo. Lokam-imaṃ passa puthū avijjāya paretā bhūtā bhūtaratā bhavā aparimuttā. Ye hi keci bhavā sabbadhi sabbattatāya 43 sabbe te bhavā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā.

            2122|1222||2222|1212    pathyā
Evam-etaṃ yathābhūtaṃ ~ sammappaññāya passato

            1122|1211||1122|1211    Anuṭṭhubha
Bhavataṇhā pahīyati ~ vibhavaṃ nābhinandati.

Sabbaso taṇhānaṃ khayā asesavirāganirodho nibbānaṃ. Tassa nibbutassa bhikkhuno

            11222s121s2121    Tuṭṭhubha x 3
anupādānā punabbhavo na hoti

            11222s211s1222    
abhibhūto Māro vijitasaṅgāmo

            1212s211s2121    
Upaccagā sabbabhavāni tādī”-ti. 44

Nandavaggo tatiyo

Tassuddānaṃ:
Kammaṃ Nando Yasojo ca ~ Sāriputto ca Kolito,
Pilindikassapo piṇḍo ~ sippaṃ lokena te dasā-ti.

    

End Notes 

1 BJT note: Tippaṃ - palm leaf book; here and also below.

2 Metre: We should perhaps count the 1st syllable as light to correct the metre.

3 BJT note: Upaḍḍhalikhitehi - ChS. Aḍḍhullikhitehi - palm leaf book.

4 BJT note: Bāhāyaṃ - ChS.

5 Editor's note: BJT, kakuṭapādānī, printer's error

6 BJT note: Saṅkhyam-pi nopeti kalabhāgam-pi nopeti - ChS.

7 BJT note: Mayā pi kho Nanda - ChS.

8 BJT note: Vimucci - ChS.

9 BJT note: Yassa tiṇṇokāmapaṅko - Dhammapada commentary.

10 Metre: sa bhikkhu appears to be hypermetrical, and has probably crept into the text in imitation of the last line in the next verse.

11 BJT note: Sukhadukkhe na vedhati - ChS; which is an attempt to regularise the metre.

12 BJT note: Te dha - palm leaf book; printed book

13 BJT note: Uccāsadda mahāsaddā - ChS.

14 Editor's note: BJT, Vesāli, printer's error

15 BJT note: Upasaṅkama - ChS.

16 Editor's note: BJT, pāsāreyya, printer's error

17 Editor's note: BJT, bhikkhūhi, printer's error

18 Metre: We need to read vedhatī m.c.

19 Metre: Pathyāvatta.

20 Metre: We need to read bhikkhū m.c.

21 BJT note: Pilindavaccho - ChS.

22 BJT note: Āyasmato vacchassa - palm leaf book.

23 BJT note: Ajjhāciṇṇo - no reference given.

24 Metre: Notice the syncopated opening; we need to read vasatī m.c.

25 BJT note: Vattatī - seen somewhere.

26 BJT note: Paṇunnakodho - palm leaf book.

27 BJT note: Simbaliguhāyaṃ - ChS. Pippaliguhāyaṃ - seen somewhere.

28 BJT note: Sujātāti - in many places.

29 Editor's note: BJT, anekasupo - printer's error.

30 Metre: BJT lays this udāna out as prose (and the repetition below), but the lines scan as Vatta, with resolution at the 5th in the prior lines giving the 4th vipulā.

31 BJT note: Mānusakāya - in many places.

32 BJT note: Atha Bhagavā - ChS.

33 Editor's note: BJT, dhammi - printer's error.

34 BJT note: Khettavijjāsippaṃ - palm leaf book; ChS.

35 BJT note: Atha Bhagavā - ChS.

36 Editor's note: BJT, Asippajivī - which must be a printer's error.

37 Metre: Note the Vedic opening.

38 Editor's note: BJT, tire - printer's error.

39 BJT: Pi - printer's error.

40 BJT lays out the following udāna as though it were all in verse. However as it appears that most of it is prose, the material as presented here has been re-arranged accordingly (some of the material in this udāna I owe to suggestions made to me by Prof. K. R. Norman, in private correspondence).

41 Metre: abc are in Anuṭṭhubha metre (or in Vatta with an Anuṭṭhubha variation). They appear to be the 2nd, 3rd, and 4th lines of a verse, which gives rise to a strong expectation that the opening line of the Udāna should be in the same metre, but as it stands it is not possible to make the line scan.

41a Metre: Again we have what seem to be 3 lines in Anuṭṭhubha metre, though the lines that precede and follow cannot be made to scan as they stand. In the last of these lines we need to read dukhaṃ for the line to scan correctly.

42 BJT note: Upadhīhi - palm leaf book.

43 BJT note: Sabbatthatāya - palm leaf book.

44 Editor's note: the end of this udāna, from anupādānā... onwards seems to scan as Tuṭṭhubha, but the 2nd line is not correct. Prof Norman suggests adopting the reading vijito saṅgāmo, which would improve the metre.

       

Home Page     First Sutta      Next Vagga