Home Page First Sutta Next Vagga
Udānapāḷi 7: Cullavaggo
[BJT Page 278] [\x 278/]
[PTS Page 074] [\q 74/]
7-1: Paṭhamabhaddiyasuttaṃ (61)
1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Sāvatthiyaṃ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā Sāriputto āyasmantaṃ Lakuṇṭakabhaddiyaṃ anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti. Atha kho āyasmato Lakuṇṭakabhaddiyassa āyasmatā Sāriputtena anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandassiyamānassa samādapiyamānassa samuttejiyamānassa sampahaṃsiyamānassa anupādāya āsavehi cittaṃ vimucci. Addasā kho Bhagavā āyasmantaṃ Lakuṇṭakabhaddiyaṃ āyasmatā Sāriputtena anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandassiyamānaṃ samādapiyamānaṃ samuttejiyamānaṃ sampahaṃsiyamānaṃ, anupādāya āsavehi cittaṃ vimuñcamānaṃ. 1
2. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
U2212,|211|2122 Tuṭṭhubha x4 2
“Uddhaṃ adho 3 sabbadhi vippamutto
A11112|21,1|2122
Ayam-aham-asmī-ti
4 anānupassī
2212|2,11|2122
Evaṃ vimutto udatāri
oghaṃ
A1212|2,11|2122
Atiṇṇapubbaṃ
apunabbhavāyā” ti.
7-2: Dutiyabhaddiyasuttaṃ (62)
1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Sāvatthiyaṃ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā Sāriputto āyasmantaṃ Lakuṇṭakabhaddiyaṃ sekkhaṃ maññamāno bhiyyosomattāya anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaseti. Addasā kho Bhagavā āyasmantaṃ Sāriputtaṃ āyasmantaṃ Lakuṇṭakabhaddiyaṃ sekkhaṃ maññamānaṃ 5 bhiyyosomattāya [PTS Page 075] [\q 75/] anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandassentaṃ samādapentaṃ samuttejentaṃ sampahaṃsentaṃ.
2. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
A2212|2,2|2122
6
“Acchecchi 7 vaṭṭaṃ byāgā
nirāsaṃ
12211|21211
visukkhā saritā na
sandati.
J2222|1211
Jinnaṃ vaṭṭaṃ na
vattati
222222221
esevanto dukkhassā”-ti.
[BJT Page 280] [\x 280/]
1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Sāvatthiyaṃ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena Sāvatthiyā manussā yebhuyyena kāmesu ativelaṃ sattā 8 rattā giddhā gathitā 9 mucchitā ajjhopannā sammattakajātā 10 kāmesu viharanti. Atha kho sambahulā bhikkhū pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaram-ādāya Sāvatthiṃ piṇḍāya pavisiṃsu. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena Bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā Bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū Bhagavantaṃ etad-avocuṃ: “idha bhante Sāvatthiyā manussā yebhuyyena kāmesu ativelaṃ sattā rattā giddhā gathitā mucchitā ajjhopannā sammattakajātā kāmesu viharantī”-ti.
2. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
2212|2,21|2122 Tuṭṭþubha
x4
Kāmesu sattā
kāmasaṅgasattā 11
2212,|211|2122
Saññojane
vajjam-apassamānā,
1121,2|211|2122
Na hi jātu
saññojanasaṅgasattā
O2212|2,11|2122
Oghaṃ tareyyuṃ vipulaṃ
mahantan”-ti.
1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Sāvatthiyaṃ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena Sāvatthiyā manussā yebhuyyena kāmesu sattā rattā giddhā gathitā mucchitā ajjhopannā andhīkatā sammattakajātā kāmesu viharanti. Atha kho Bhagavā pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaram-ādāya Sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho Bhagavā Sāvatthiyā te manusse [PTS Page 076] [\q 76/] yebhuyyena kāmesu satte giddhe gathite mucchite ajjhopanne andhīkate sammattakajāte kāmesu viharante.
2. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
2222|1222||2211|1212 pathyā x 3
“Kāmandhā
jālasañchannā ~
tanhāchadanachāditā,
1212|1222||2211|1212
Pamattabandhunā baddhā ~
macchā va kumināmukhe,
J1211|2221||222212|1212
Jarāmaraṇaṃ gacchanti ~
vaccho khīrūpako va mātaran”-ti. 12
[BJT Page 282] [\x 282/]
7-5: Lakuṇṭakabhaddiyasuttaṃ (65)
1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Sāvatthiyaṃ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā Lakuṇṭakabhaddiyo sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ piṭṭhito piṭṭhito yena Bhagavā tenupasaṅkami. Addasā kho Bhagavā āyasmantaṃ Lakuṇṭakabhaddiyaṃ dūrato va sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ piṭṭhito piṭṭhito āgacchantaṃ dubbaṇṇaṃ duddasikaṃ okoṭimakaṃ yebhuyyena bhikkhūnaṃ paribhūtarūpaṃ. Disvāna bhikkhū āmantesi: “passatha no tumhe bhikkhave etaṃ bhikkhuṃ dūrato va sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ piṭṭhito piṭṭhito āgacchantaṃ dubbaṇṇaṃ duddasikaṃ okoṭimakaṃ yebhuyyena bhikkhūnaṃ paribhūtarūpan?”-ti.
2. “Evaṃ bhante” ti. “Eso bhikkhave bhikkhu mahiddhiko mahānubhavo. Na ca sā samāpatti sulabharūpā yā tena bhikkhunā asamāpannapubbā. Yassatthāya kulaputtā sammad-eva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti. Tad-anuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”-ti.
3. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
2222|1222||2222|12
12 pathyā x 2
“Nelaggo setapacchādo ~
ekāro vattatī 13 ratho,
A1222|1222||2122|1212
Anīghaṃ passa
āyantaṃ ~ chinnasotaṃ abandhanan”-ti.
1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Sāvatthiyaṃ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana [PTS Page 077] [\q 77/] samayena āyasmā Aññātakoṇḍañño Bhagavato avidūre nisinno hoti, pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya tanhāsaṅkhayavimuttiṃ paccavekkhamāno. Addasā kho Bhagavā āyasmantaṃ Aññātakoṇḍaññaṃ 14 avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya taṇhāsaṅkhayavimuttiṃ paccavekkhamānaṃ.
2. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
2122|
1221||2221|1212 pathyā x 3
“Yassa mūlā 15 chamā natthi ~ paṇṇā
natthi kuto latā.
2222|1222||2221|1211
Taṃ dhīraṃ
bandhanā muttaṃ ~ ko taṃ ninditum-arahati?
2212|1221||2121|1212
Devā pi naṃ pasaṃsanti
~ brahmunā pi pasaṃsito” ti.
1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Sāvatthiyaṃ viharati Jetavane Anāthpiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena Bhagavā attano papañcasaññāsaṅkhāpahāṇaṃ paccavekkhamāno nisinno hoti.
2. Atha kho Bhagavā attano papañcasaññāsaṅkhāpahāṇaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
2112|211121 Opacchandasaka x 416
“Yassa papañcā ṭhiti
ca natthi
222
11|212122
Sandānaṃ 17 palighañ-ca vītivatto,
22
22|212122
Taṃ taṃ nittaṇhaṃ
muniṃ carantaṃ
212211|212122
Nāvajānāti sadevako
pi loko” ti.
1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Sāvatthiyaṃ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā Mahākaccāno Bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaṃ parimukhaṃ sūpaṭṭhitāya. Addasā kho Bhagavā āyasmantaṃ Mahākaccānaṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā 18 ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaṃ parimukhaṃ supaṭṭhitāya.
2. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
2112|21211
Vetālīya x5 19
“Yassa siyā sabbadā sati
112211|21212
Satataṃ kāyagatā
upaṭṭhitā,
221|21212
No cassa no ca me siyā
1121111|21211
Na bhavissati na ca me bhavissati
A11211|22212
Anupubbavihārī tattha so
22211|212121 Opacchandasaka
Kāleneva tare
visattikan”-ti.
[BJT Page 286] [\x 286/]
1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Mallesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena Thūnaṃ 20 nāma Mallānaṃ brāhmaṇagāmo tad-avasari. Assosuṃ kho Thūneyyakā brāhmaṇagahapatikā “samaṇo khalu bho Gotamo Sakyaputto Sakyakulā pabbajito Mallesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ Thūnaṃ anuppatto” ti. Udapānaṃ tiṇassa ca bhusassa 21 ca yāva mukhato pūresuṃ: “mā te muṇḍakā samaṇakā pānīyaṃ apaṃsū”-ti.
2. Atha kho Bhagavā maggā okkamma yena aññataraṃ rukkhamūlaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho Bhagavā āyasmantaṃ Ānandaṃ āmantesi: “iṅgha me tvaṃ Ānanda etamhā udapānā pānīyaṃ āharā”-ti. Evaṃ vutte āyasmā Ānando Bhagavantaṃ etad-avoca: “idāni so bhante udapāno Thūneyyakehi brāhmaṇagahapatikehi tiṇassa ca bhusassa ca yāva mukhato purito: “mā te muṇḍakā samaṇakā pānīyaṃ apaṃsū”-ti. Dutiyam-pi kho Bhagavā āyasmantaṃ Ānandaṃ āmantesi: “iṅgha me tvaṃ Ānanda etamhā udapānā pānīyaṃ āharā”-ti. Evaṃ vutte āyasmā Ānando Bhagavantaṃ etad-avoca: “idāni so bhante udapāno Thūneyyakehi brāhmaṇagahapatikehi tiṇassa ca bhusassa ca yāva mukhato pūrito: “mā te muṇḍakā samaṇakā pānīyaṃ apaṃsū”-ti. Tatiyam-pi kho Bhagavā āyasmantaṃ Ānandaṃ āmantesi: “iṅgha me tvaṃ Ānanda etamhā udapānā pānīyaṃ āharā”-ti. “Evaṃ bhante” ti kho āyasmā Ānando Bhagavato paṭissutvā pattaṃ gahetvā yena so udapāno tenupasaṅkami.
3. Atha kho so udapāno āyasmante Ānande upasaṅkamante sabbaṃ taṃ tiṇañ-ca bhusañ-ca mukhato ovamitvā acchassa udakassa anāvilassa vippasannassa yāva mukhato pūruto vissandento maññe aṭṭhāsi. Atha kho āyasmato Ānandassa etad-ahosi: “acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho, Tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā. Ayaṃ hi so udapāno mayi upasaṅkamante sabbaṃ taṃ tiṇañ-ca bhusañ-ca mukhato ovamitvā acchassa udakassa anāvilassa vippasannassa yāva mukhato pūruto vissandento maññe aṭṭhāsī”-ti. Pattena pānīyaṃ ādāya [PTS Page 079] [\q 79/] yena Bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā Bhagavantaṃ etad-avoca: “acchariyaṃ bhante, abbhūtaṃ bhante, Tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā. Ayaṃ hi so bhante udapāno mayi upasaṅkamante sabbaṃ taṃ tiṇañ-ca bhusañ-ca mukhato ovamitvā acchassa udakassa anāvilassa vippannassa yāva mukhato pūrato vissandento maññe aṭṭhāsi. Pivatu Bhagavā pānīyaṃ, pivatu Sugato pānīyan”-ti.
4. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
2221|1221||2222|1212 pathyā x 2
“Kiṃ kayirā
udapānena ~ āpā ce 22 sabbadā siyuṃ,
2212|1222||21112|1212
Taṇhāya mūlato
chetvā ~ kissa pariyesanaṃ care” ti
23
[BJT Page 288] [\x 288/]
1. Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ Bhagavā Kosambiyaṃ viharati Ghositārāme. Tena kho pana samayena rañño Udenassa uyyānagatassa antepuraṃ daḍḍhaṃ hoti, pañca ca itthisatāni kālaṅkatāni honti Sāmāvatippamukhāni. Atha kho sambahulā bhikkhū pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaram-ādāya Kosambiṃ piṇḍāya pavisiṃsu. Kosambiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena Bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā Bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū Bhagavantaṃ etad-avocuṃ: “idha bhante rañño Udenassa uyyānagatassa antepuraṃ daḍḍhaṃ, pañca va itthisatāni kālaṅkatāni honti Sāmāvatippamukhāni. Tāsaṃ bhante upāsikānaṃ kā gati, ko abhisamparāyo” ti.
2. Santettha bhikkhave upāsikāyo sotāpannā, santi sakadāgāminiyo, santi anāgāminiyo, sabbā 24 tā bhikkhave upāsikāyo anipphalā kālaṅkatā”-ti. 25
3. Atha kho Bhagavā etam-atthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi:
2122|1222||2122|1211 pathyā x 2
“Mohasambandhano loko ~
bhabbarūpo va dussati,
U11122|1222||1121|1212
Upadhisambandhano bālo ~
tamasā parivārito,
2111|1211||2122|1212 Anuṭṭhubha
Sassati viya khāyati ~ passato
natthi kiñcanan”-ti. 26
Cullavaggo sattamo
Tassuddānaṃ:
Duve Bhaddiyā duve ca sattā ~ Lakuṇṭako
taṇhākkhayo,
Papañcakhayo ca Kaccāno ~ udapānañ-ca Udeno
ti.
End Notes
1 BJT note: Vimuttaṃ - palm leaf book, here and also below.
2 Metre: Line b appears to have resolution of the 1st syllable, together with the syncopated opening.
3 BJT note: Adho ca - palm leaf book.
4 BJT note: Ayaṃ aham-asmi - palm leaf book; also seen somewhere else. Editor's note: BJT, asmi, by mistake.
5 BJT note: Maññamāno - palm leaf book.
6 It is not clear whether these lines are metrical or not. As it stands the first line of the verse can be scanned as Tuṭṭhubha with replacement of 2 short syllables by one long one at the 6th. The 2nd may be a Vetālīya even line, if we count the 1st syllable as pādādigaru. The 3rd line scans as Anuṭṭhubha. The 4th line does not scan at all.
7 BJT note: Acchejji - palm leaf book, printed book.
8 BJT note: Sattā honti - everywhere else, here and also below.
9 BJT note: Gadhitā - ChS, here and also below.
10 BJT note: Sampattakajātā - palm leaf book, here and also below.
11 BJT note: Kāmesu saṅgā - palm leaf book.
12 Metre: This is not a recognised variation, but it is similar to Vip 3; in the last pāda vaccho is hypermetric.
13 Editor's note: BJT, vattati, printer's error.
14 BJT note: Aññāsīkoṇḍañño - Saddanīti.
15 BJT note: Mūlaṃ - palm leaf book.
16 Metre: We should read ṭhitī m.c. In line d the 1st syllable must be counted as light m.c.
17 BJT note: Bandhānaṃ - printed edition of the commentary.
18 Editor's note: BJT, ābhūjitvā, printer's error.
19 Metre: In line c we need to read cassā, and in line e vihāri m.c.
20 BJT note: Thuṇaṃ - ChS.
21 Editor's note: BJT; bhūsassa, but cf. elsewhere.
22 BJT note: āpā ca - palm leaf book - printed book.
23 BJT note:
Kiṃ
kuryādudapānena ~ āpa÷vet sarvato yadi
Chitetvāha mūlaṃ
tçùṇāyāþ ~ kasya
paryeùaṇāṃ caret
(Divyāvadāna 3. 3).
24 BJT note: Saddhā - palm leaf book.
25 BJT note: Anipphalāni kālaṅkatā-ti - palm leaf book.
26 BJT note:
Mohasaṃvardhano loko ~
bhavyarūpa iva dç÷yate
upadhibandhanā bālā ~ stamasā
parivāritāþ
Sat saditi pa÷yanti ~ pa÷yatāṃ nāsti
kiñcana
(Divyāvadāna 36. 24).