Namo tassa bhagavato arahato sammā sambuddhassa.
7. Sunikkhittavaggo
7. 1
1115. Yathā vanaṃ cittalataṃ
pabhāsati
Uyyānaseṭṭhaṃ tidasānamuttamaṃ
Tadūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ
Obhāsayaṃ tiṭṭhati
antaḷikkhe
1116. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhūto kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo
Vaṇṇo ca te sabbadisā
pabhāsatīti
1117. So devaputto attamano moggallānena
pucchito,
Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi
yassa kammassidaṃ phalanti
1118. Ahaṃ manussesu manussabhūto
Daḷiddo atāṇo kapaṇo
kammakaro ahosiṃ
Jiṇṇo ca mātāpitaro
abhariṃ1
Piyā ca me sīlavanto ahesuṃ
annañca pānañca pasannacitto
Sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ
1119. Tena me tādiso vaṇṇo
tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso
piyā
1120. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūto yamakāsi puññaṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo
Vaṇṇo ca me sabbadisā
pabhāsatīti.
Cittalatāvimānaṃ
7. 2
1121. Yathā vanaṃ nandanaṃ
cittalataṃ2 pabhāsati
Uyyānaseṭṭhaṃ tidasānamuttamaṃ
Tadūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ
Obhāsayaṃ tiṭṭhati
antaḷikkhe
1122. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhūto kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo
Vaṇṇo ca te sabbadisā
pabhāsatīti
1. Abhāriṃ - machasaṃ.
2. Nandanaṃ - machasaṃ.
[BJT Page 182] [\x 182/]
1123. So devaputto attamano moggallānena
pucchito,
Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi
yassa kammassidaṃ phalaṃ
1124. Ahaṃ manussesu manussabhūto
Daḷiddo atāṇo kapaṇo
kammakaro ahosiṃ
Jiṇṇo ca mātāpitaro
abhariṃ
Piyā ca me sīlavanto ahesuṃ
annañca pānañca pasannacitto
Sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ
1125. Tena me tādiso vaṇṇo
tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso
piyā
1126. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūto yamakāsi puññaṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo
Vaṇṇo ca me sabbadisā
pabhāsatīti.
Nandanavimānaṃ.
7. 3
1127. Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ
vimānaṃ
Samannato dvādasa yojanāni
Kūṭāgārā
sattasatā uḷārā
Veḷuriyatthambhā rucakatthatā
subhā
1128. Tatthacchasi pivasi khādasi ca
Dibbā ca vīṇā pavadanti
vagguṃ
Dibbā rasā kāmaguṇettha
pañca
Nāriyo ca naccanti suvaṇṇa
channā
[PTS Page 070] [\q 70/]
1129. Kena te tādiso vaṇṇo
kena te idhamijjhati,
Uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso
piyā
1130. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhūto kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo
Vaṇṇo ca te sabbadisā
pabhāsatīti
1131. So devaputto attamano moggallānena
pucchito,
Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi
yassa kammassidaṃ phalaṃ
[BJT Page 184] [\x 184/]
1132. Ahaṃ manussesu manussabhūto
Vivane pathe caṅkamanaṃ1 akāsiṃ
Ārāmarukkhāni ca ropayissaṃ
Piyā ca me sīlavanto ahesuṃ
Annaṃ ca pānaṃ ca pasannacitto
sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ
1133. Tena me tādiso vaṇṇo
Tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā
Ye keci manaso piyā
1134. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūto yamakāsi puññaṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo
Vaṇṇo ca me sabbadisā
pabhāsatīti.
Maṇithūṇavimānaṃ
7. 4
1135. Sovaṇṇamaye pabbatasmiṃ
vimānaṃ sabbato pahaṃ
Hemajālakapacchannaṃ2 kiṅkīṇijāla3kappitaṃ
1136. Aṭṭhaṃsā sukatā
thambhā sabbe veḷuriyāmayā
Ekamekāya aṃsiyā ratanā
satta nimmitā
1137. Veḷuriyasuvaṇṇassa
phaḷikā rūpiyassa ca
Masāragallamuttāhi lohitaṅkamaṇīhi
ca
1138. Citrā manoramā bhūmi
na tatthuddhaṃsatī rajo
Gopāṇasīgaṇā
pītā kūṭaṃ dhārenti nimmitā
1139. Sopānāni ca cattāri
nimmitā caturo disā
Nānā ratanagabbhehi ādiccova
virocati
1140. Vediyā4 catasso tattha vibhattā
bhāgaso mitā,
Daddallamānā ābhanti samantā
caturo disā
1141. Tasmiṃ vimāne pavare devaputto
mahappabho
Atirocati vaṇṇena udayantova
bhānumā5
1. Saṃkamanaṃ - machasaṃ.
2. Hemajāla paṭicchannaṃ
- machasaṃ.
3. Kiṃkiṇikajāla - [P. T.
S]
Kiṃkaṇikajāla - syā.
4. Vedikā, - [P. T. S]
5. Bhāṇumā - machasaṃ,
sīmu.
[BJT Page 188] [\x 188/]
1152. Gimhānaṃ pacchime māse
patapante1 divākare2
Paresaṃ bhatako poso ambārāmamasiñcati3
1153. Atha tenāgamā bhikkhu sāriputtoti
vissuto
Kilantarūpo kāyena akilannova
cetasā
1154. Tañca disvāna āyantaṃ
avocaṃ ambasiñcako,
Sādhu taṃ bhante nahāpeyyaṃ
yaṃ mamassa sukhāvahaṃ
1155. Tassa me anukampāya nikkhipi pattacīvaraṃ
Nisīdi rukkhamūlasmiṃ chāyāya
ekacīvaro
1156. Tañca acchena vārinā
pasannamānaso naro
Nahāpayī rukkhamūlasmiṃ
chāyāya ekacīvaraṃ
1157. Ambo ca sitto samaṇo ca nahāpito
Mayā ca puññaṃ pasutaṃ
anappakaṃ
Iti so pītiyā kāyaṃ
sabbaṃ pharati attano
1158. Tadeva ettakaṃ kammaṃ akāsiṃ
tāya jātiyā
Pahāya mānusaṃ dehaṃ
upapannonamhi nandanaṃ
1159. Nandane pavane ramme nānādijagaṇāyute
Ramāmi naccagītehi accharāhi
purakkhatoti.
Ambavimānaṃ.
7. 6
[PTS Page 072] [\q 72/]
1160. Disvāna devaṃ paṭipucchi
bhikkhu
Ucce vimānamhi ciraṭṭhitike
Āmuttahatthābharaṇaṃ
yasassiṃ4
Dibbe vimānamhi yathāpi candimā.
1161. Alaṅkato mālabhārī5
suvattho
Sukuṇḍalī kappitakesamassu
Āmuttahatthābharaṇo yasassī
Dibbe vimānamhi yathāpi candimā.
1. Patāpante - syā.
2. Divaṃkare - machasaṃ, syā.
3. Asiñcatha - pu.
4. Āvuttahatthobharaṇe yassasi
- syā.
5. Malyadhare - machasaṃ.
[BJT Page 190] [\x 190/]
1162. Dibbā ca vīṇā
pavadanti vagguṃ
Aṭṭhaṭṭhakā
sikkhitā sādhurūpā
Dibbā ca kaññā
tidasacarā uḷārā
Naccanti gāyanti pamodayanti
1163. Deviddhipattosi mahānubhāvo
Manussabhūto kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo
Vaṇṇo ca te sabbadisā
pabhāsatīti.
1164. So devaputto attamano moggallānena
pucchito
Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi
yassa kammassidaṃ phalaṃ
1165. Ahaṃ manussesu manussabhūto
Saṅgamma rakkhissaṃ paresaṃ
dhenuyo
Tato ca āgā samaṇo mamantike
Gāvo ca māse agamaṃsu khādituṃ
1166. Dvayajja kiccaṃ ubhayañca
kāriyaṃ
Iccevahaṃ bhante tadā vicintayiṃ
Tato ca saññaṃ paṭiladdha
yoniso
Dadāmi bhanteti khipiṃ anantakaṃ
1167. So māsakhettaṃ turito avāsariṃ
Purā ayaṃ bhañjati1 yassidaṃ
dhanaṃ
Tato ca kaṇho urago mahāviso
Adaṃsi pāde turitassa me sato
1168. Svāhaṃ aṭṭomhi
dukkhena pīḷito
Bhikkhu ca taṃ sāmaṃ muñcitvā
nantakaṃ2
Ahāsi kummāsaṃ mamānukampayā3
Tato cuto kālakatomhi devatā
1169. Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ
mayā
Sukhañca kammaṃ anubhomi attanā
Tayā hi bhante anukampito bhusaṃ
Kataññutāya abhivādayāmi
taṃ
[PTS Page 073] [\q 73/]
1. Bhuñjati - sīmu.
2. Muñcitvā ananatakā
- syā.
3. Mamānukampiyā - ika.
Manānukampāya - syā.
[BJT Page 192] [\x 192/]
1170. Sadevake loke samārake ca
Añño munī natthi tayānukampako
Tayā hi bhante anukampito bhusaṃ
Kataññutāyā abhivādayāmi
taṃ
1171. Imasmiṃ loke parasmiṃ vā
pana
Añño munī natthi tayānukampako
Tayā hi bhante anukampito bhusaṃ
Kataññutāya abhivādayāmi
tanti.
Gopāla vimānaṃ.
7. 7
1172. Puṇṇamāse yathā
cando nakkhattaparivārito,
Samantā anupariyāti tārakādhipati
sasī.
1173. Tathūpamaṃ idaṃ vyamhaṃ
dibbaṃ devapurambhi ca.
Atirocati vaṇṇena udayantova
raṃsimā.
1174. Veḷuriyasuvaṇṇassa
phalikā rūpiyassa ca.
Masāragallamuttāhi lohitaṅkamaṇīhi
ca.
1175. Citrā manoramā bhūmi
veḷuriyassa satthatā,
Kūṭāgārā
subhā rammā pāsādo te sumupito.
1176. Rammā ca te pokkharaṇī
puthulomanisevitā,
Acchodikā vippasannā soṇṇavālukasanthatā.
1177. Nānāpaduma sañchannā
puṇḍarīkasamotatā1
Surabhiṃ sampavāyanti manuññā
māḷuteritā.
1178. Tassā te ubhato passe vanagumbā
sumāpitā,
Upetā puppharukkhehi phalarukkhehi cūhayaṃ.
1179. Sovaṇṇapāde pallaṅke
muduke colasanthate, 2
Nisinnaṃ devarājaṃva upatiṭṭhanti
accharā.
1180. Sabbābharaṇasañchannā nānāmālā vibhūsasitā, ramanti taṃ mahiddhikaṃ vasavattīva modasi.
1181. Bherisaṅkhamudiṅgāhi
vīṇāhi paṇavehi ca,
Ramasi ratisampanno naccagīte suvādite.
1. Puṇḍarīka samogatā
- syā,
2. Goṇakatthate, - machasaṃ.
[BJT Page 194] [\x 194/]
1182. Dibbā te vividhā rūpā
dibbā saddā atho rasā,
Gandhā ca te adhippetā phoṭṭhabbā
ca manoramā.
1183. Tasmiṃ vimāne pavare devaputta
mahappabho,
Atirocasi vaṇṇena udayantova
bhānumā.
1184. Dānassa te idaṃ phalaṃ
atho sīlassa vā pana,
Atho añjalikammassa taṃ me akkhāhi
pucchitoti.
[PTS Page 074] [\q 74/]
1185. So devaputto attamano moggallānena
pucchito,
Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi
yassa kammassidaṃ phalaṃ.
1186. Ahaṃ kapilavatthusmiṃ sākiyānaṃ
puruttame,
Suddhodanassa puttassa kanthako sahajo ahaṃ.
1187. Satthiṃ ākoṭayitvāna
vaha sammāti ca bravī,
Ahaṃ lokaṃ tārayissaṃ
patto sambodhimuttamaṃ.
1188. Satthiṃ ākoṭayitvāna
vaha sammāti ca bravī,
Ahaṃ lokaṃ tārayissaṃ
patto sambodhimuttamaṃ.
1189. Taṃ me giraṃ suṇantassa
hāso me vipulo ahu,
Udaggacitto sumano abhisaṃsiṃ2 tadā
ahaṃ.
1190. Abhirūḷahañca maṃ
ñatvā sakyaputtaṃ mahāyasaṃ,
Udaggacitto mudito vahissaṃ purisuttamaṃ
1191. Paresaṃ vijitaṃ gantvā
uggatasmiṃ divākare,
Mamaṃ channañca ohāya anapekkho
so apakkami.
1192. Tassa tambanakhe pāde jivhāya
parilehisaṃ, gacchantañca mahāvīraṃ rudamāno
udikkhisaṃ.
1193. Adassanenahaṃ tassa sakyaputtassa
sirīmato,
Alatthaṃ garukābādhaṃ
khippaṃ me maraṇaṃ ahu.
1194. Tasseva anubhāvena vimānaṃ
āvasāmidaṃ,
Sabbakāmaguṇopetaṃ dibbaṃ
devapuramhi ca
1195. Yañca me ahuvā hāso
saddaṃ sutvāna bodhiyā,
Teneva kusalamūlena phusissaṃ āsavakkhayaṃ.
1. Jālitambanakkhehi - machasaṃ.
2. Abhisīsiṃ - machasaṃ.
[BJT Page 196] [\x 196/]
1196. Sace hi bhante gaccheyyāsi satthu
buddhassa santike,
Mamā pi naṃ vacanena sirasā
vajjāsi vandanaṃ.
1197. Ahampi daṭṭhuṃ gacchissaṃ
jinaṃ appaṭipuggalaṃ,
Dulla÷aṃ dassanaṃ hoti lokanāthāna
tādinanti.
1198. So kataññu katavedī
satthāraṃ upasaṅkami,
Sutvā giraṃ cakkhumato dhammacakkhuṃ
visodhayi.
1199. Visodhetvā diṭṭhigataṃ
vicikicchaṃ vatāni ca
Vanditvā satthuno pāde tatthevantaradhāyathāti.
Kanthaka vimānaṃ.
7. 8
1200. Anekavaṇṇaṃ darasokanāsanaṃ
Vimānamāruyha anekacittaṃ
Parivārino accharāsaṃgaṇena
Sunimmito bhūtapatīva modasi.
1201. Samassamo natthi kutopanuttaro,
Yasena puññena ca iddhiyā
ca.
[PTS Page 075] [\q 75/]
1202. Sabbe ca devā tidasagaṇā
samecca
Taṃ taṃ namassanti sasiṃva devā
Imā ca te accharāyo samannato
Naccanti gāyanti pamodayanti.
1203. Deviddhipattosi mahānubhāvo
manussabhūto kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo
Vaṇṇo ca te sabbadisā
pabhāsatīti.
1204. So devaputto attamano moggallānena
puccito,
Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi
yassa kammassidaṃ phalaṃ.
1205. Ahaṃ bhadante ahuvāsiṃ1
pubbe
Sumedhanāmassa jinassa sāvako
Puthujjano anavabodhohamasmiṃ2
So sattavassāni paribbajissahaṃ.
3
1. Ahuvāsi, - machasaṃ.
2. Anānubodho hamaṃsmi, - machasaṃ.
3. Pabbajissaṃ - sya,
Pabbajissāhaṃ [PTS]
[BJT Page 198] [\x 198/]
1206. Svāhaṃ sumedhassa jinassa
satthuno
Parinibbutassoghatiṇṇassa tādino
Ratanuccayaṃ hemajālena channaṃ
Vanditvā thūpasmiṃ manaṃ
pasādayiṃ.
1207. Na māsi dānaṃ na ca
matthi dātuṃ
Pare ca kho tattha samādapesiṃ
Pūjetha naṃ pūjanīyassa
dhātuṃ
Evaṃ kira saggamito gamissatha.
1208. Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ
mayā sukhañca dibbaṃ anubhomi attanā
Modāmahaṃ tidasagaṇassa
majjhe
Na tassa puññassa khayampi ajjhaganti.
1
Aneka vaṇṇa vimānaṃ.
7. 9
1209. Alaṅkato vaṭṭakuṇḍalī
Mālādhārī haricandanussado
Bāhāpaggayha kandasi
Vanamajjhe kiṃ dukkhito tuvanti.
1210. Sovaṇṇamayo pabhassaro
Uppanno rathapañjaro mama
Tassa cakkayugaṃ na vindāmi
Tena dukkhena jahissaṃ2 jīvitanti.
1211. Sovaṇṇamayaṃ maṇimayaṃ
Lohitaṅkamayaṃ3 atha rūpiyāmayaṃ
Ācikkha me bhadda māṇava
Cakkayugaṃ paṭilābhayāmi4
teti.
[PTS Page 076] [\q 76/]
1212. So māṇavo tassa pāvadi
Candasuriyā ubhayettha dissare
Sovaṇṇamayo ratho mama
Tena cakkayugena sobhatīti.
1. Ajjhagunti, - machasaṃ.
Ajjhagāti, - [PTS.]
2. Jahāmi - machasaṃ,
Jahissāmi - syā - [PTS.]
3. Lohitakamayaṃ - machasaṃ.
Lohitaṅgamayaṃ - syā.
Lohamayaṃ - katthavi.
4. Paṭipādayāmi - machasaṃ.
[BJT Page 200] [\x 200/]
1213. Bālo kho tvampi māṇava
Yo tvaṃ patthayase apatthiyaṃ maññāmi
tuvaṃ marissasi
Nahi tvaṃ lacchasi candasuriyeti.
1214. Gamanāgamanampi dissati
Vaṇṇadhātu ubhayattha
vīthiyā
Peto pana kālakato na dissati
Konidha kandhataṃ bālyataroti.
1215. Saccaṃ kho vadesi māṇava
Ahameva kandataṃ bālyataro
Candaṃ viya dārako rudaṃ
Petaṃ kālakatābhipatthayanti.
1216. Ādittaṃ vata maṃ santaṃ
ghatasittaṃva pāvakaṃ,
Vārinā viya osiñcaṃ
sabbaṃ nibbāpaye daraṃ.
1217. Abbahī1 vata me sallaṃ sokaṃ
hadayanissitaṃ,
Yo me sokaparetassa puttasokaṃ apānudi.
1218. Svāhaṃ abbūḷha
sallosmi sītibhūtosmi nibbuto,
Na socāmi na rodāmi tava sutvāna
māṇavāti.
1219. Devatānusi gandhabbo ādu
sakko purindado,
Ko vā tvaṃ kassa vā putto
kathaṃ jānemu taṃ mayanti.
1220. Yañca kandasi yañca rodasi
Puttaṃ āḷāhane sayaṃ
dahitvā
Svāhaṃ kusalaṃ karitvā
kammaṃ
Tidasānaṃ sahavyataṃ pattoti.
2
1221. Appaṃ vā bahuṃ vā
nāddasāma
Dānaṃ dadantassa sake agāre
Uposathakammaṃ vā tādisaṃ
Kena kammena gatosi devalokanti.
1222. Ābādhikohaṃ dukkhito
gilāno
Āturarūpomhi sake nivesane
Buddhaṃ vigatarajaṃ vitiṇṇakaṅkhaṃ
Addakkhiṃ sugataṃ anomapaññaṃ.
1. Abbūḷhaṃ - syā,
2. Gatoti - machasaṃ.
[BJT Page 202] [\x 202/]
[PTS Page 077] [\q 77/]
1223. Svāhaṃ muditamano pasannacitto
Añjaliṃ akariṃ tathāgatassa
Tāhaṃ kusalaṃ karitvāna
kammaṃ
Tidasānaṃ sahavyataṃ pattoti.
1224. Acchariyaṃ vata abbhutaṃ
Añjalikammassa ayamīdiso vipāko
Ahampi muditamano pasannacitto
Ajjema buddhaṃ saraṇaṃ vajāmīti.
1225. Ajjava buddhaṃ saraṇaṃ
vajāhi
Dhammañca saṅghañca pasannacitto
Tatheva sikkhāya padāni pañca
Akhaṇḍaphullāni samādiyassu.
1226. Pāṇātipātā
viramassu khippaṃ
Loke adinnaṃ parivajjayassu
Amajjapo mā ca musā bhaṇāhi
Sakena dārena ca hohi tuṭṭhoti.
1227. Atthakāmosi me yakkha hitakāmosi
devate,
Karomi tuyhaṃ vacanaṃ tvaṃsi
ācariyo mamāti.
1228. Upemi saraṇaṃ buddhaṃ
dhammañcāpi anuttaraṃ,
Saṅghañca naradevassa gacchāmi
saraṇaṃ ahaṃ.
1229. Pāṇātipātā
viramāmi khippaṃ
Loke adinnaṃ parivajjayāmi
Amajjapo no ca musā bhaṇāmi
Sakena dārena ca homi tuṭṭhoti.
Maṭṭakuṇḍali vimānaṃ.
7. 10
1230. Suṇotha yakkhassa ca vāṇijāna
naca
Samāgamo yattha tadā ahosi
Yathā kathaṃ itarītarena
cāpī
Subhāsitaṃ kañca suṇātha
sabbe.
1231. Yo so ahū rājā pāyāsi
nāmo1
Bhummānaṃ sahavyagato yasassī
So modamānova sake vimāne
Amānuso mānuse ajjhabhāsīti.
1. Pāyāsi nāma - machasaṃ.
[BJT Page 204] [\x 204/]
1232. Vaṅke araññe amanussaṭṭhāne
Kantāre appodake appabhakkhe
Suduggame vaṇṇupathassa majjhe
Vaṅkaṃ bhayaṃ naṭṭhamanā
manussā.
[PTS Page 078] [\q 78/]
1233.] Nayidha phalā mūnamayā
ca santi
Upādānaṃ natthi kuto idha
bhakkho
Aññataṃ paṃsūhi
ca vālukāhi ca
Tattāhi1 uṇhāhi ca dāruṇāhi
ca.
1234. Ujjaṅgalaṃ tattamivaṃ kapālaṃ
Anāyasaṃ paralokena tulyaṃ
Luddānamāvāsasamidaṃ
purāṇaṃ
Bhumippadeso abhisattarūpo.
1235. Atha tumhe kena2 vaṇṇena
Kimāsamānā imaṃ padesaṃ
hi
Anuppaviṭṭhā sahasā
samecca
Lobhā bhayā athavā sampamūḷhāti.
1236. Magadhesu aṅgesu ca satthavāhā
Āropayitvā3 paṇiyaṃ
puthunnaṃ
Te yāmase sindhusovīrabhūmiṃ
Dhanatthikā uddayaṃ patthayānā.
1237. Divā pipāsaṃ nadhivāsayantā
Yoggānukampañca samekkhamānā
Etena vegena āyāma sabbe
Rattiṃ maggaṃ paṭipannā
vikāle.
1238. Te duppayātā aparaddhamaggā
Andhākulā vippanaṭṭhā
araññe
Suduggame vaṇṇupathassa majjha
Disaṃ na jānāma pamūḷahacittā.
1239. Idañca disvāna adiṭṭhapubbaṃ
Vimānaseṭṭhañca
tavañca yakkha
Tatuttariṃ jīvitamāsamānā
Disvā patītā sumanā
udaggāti.
1. Tathāhi - machasaṃ.
2. Kenu - syā.
3. Āropayissaṃ - sīmu.
[BJT Page 206] [\x 206/]
1240. Pāraṃ samuddassa idañca
vaṇṇuṃ1
Vettācaraṃ2 saṅkupathañca
maggaṃ
Nadiyo pana pabbatānañca duggā
Puthuddisā gacchatha bhogahetu.
1241. Pakkhandiyāna vijitaṃ paresaṃ
Verajjake mānuse pekkhamānā
Yaṃ vo sutaṃ vā athavāpi
diṭṭhaṃ
Accherakaṃ taṃ vo suṇoma tātāti.
1242. Itopi accherataraṃ kumāra
Na no sutaṃ vā athavāpi
diṭṭhaṃ
Atītamānussakameva sabbaṃ
Disvā na tappāma anomavaṇṇaṃ
[PTS Page 079] [\q 79/]
1243. Vehāsayaṃ pokkharañño
bhavanti
Pahūtamālyā3 bahu puṇḍarīkā
Dumā cime4 niccathalūpapannā
Atīva gandhā surabhiṃ pavāyanti.
1244. Veḷuriyatthambhā satamussitāse
Silāpavāḷassa ca āyataṃsā
Masāragallā sahalohitaṅkā
Thamhā cime5 jotirasāmayāse.
1245. Sahassatthamhaṃ atulānubhāvaṃ
Tesūpari sādhumidaṃ vimānaṃ
Ratanantaraṃ kañcanavedimissaṃ
Tapanīyapaṭṭehi ca sādhu
channaṃ.
1246. Jambonaduttattamidaṃ sumaṭṭho
Pāsādasopāna phalupapanno
Daḷho ca vaggu sumukho susaṃgato6
Atīva nijjhānakhamo manuñño.
1247. Ratanantarasmiṃ bahu annapānaṃ
Parivārito accharāsaṃgaṇena
Murajja7 āḷambara turiyaghuṭṭho
Abhivanditosi thutivandanāya.
1. Imañcavaṇṇuṃ -
machasaṃ, syā.
2. Vettaṃ paraṃ - syā.
3. Pahutamalyā - syā.
4. Dumā ca te - syā.
5. Thambhā ime - machasaṃ.
6. Daḷho ca maggu ca susaṃgapatā
- machasaṃ.
7. Muraja - machasaṃ.
[BJT Page 208] [\x 208/]
1248. So modasi nārigaṇappabodhato
Vimānapāsādavare manorame
Acintiyo sabbaguṇūpapanno
Rājā yathā vessavaṇo
nalinyā
1249. Devo nu āsi udavāsi yakkho
Udāhu devindo manussabhūto
Pucchanti taṃ vāṇijā
satthavāhā
Ācikkha ko nāma tuvaṃsi yakkhāti.
1250. Serissako1 nāma ahampi yakkho
Kantāriyo vaṇṇupathamhi
gutto
Imaṃ padesaṃ abhipālayāmi
Vācaṅkaro2 vessavaṇassa
raññoti.
1251. Adhicca laddhaṃ pariṇāmajaṃ
te
Sayaṃ kataṃ udāhu devehi dinnaṃ
Pucchanti taṃ vāṇijā
satthavāhā
Kathaṃ tayā laddhamidaṃ manuññanti,
[PTS Page 080] [\q 80/]
1252. Nādhiccaladdhaṃ na pariṇāmajaṃ
me
Na sayaṃ kataṃ na hi devehi dinnaṃ
Sakehi kammehi apāpakehi
Puññehi me laddhamidaṃ manuññanti.
1253. Kiṃ te vataṃ kiṃ pana brahmacariyaṃ
Kissa suciṇṇassa ayaṃ vipāko
Pucchanti taṃ vāṇijā
satthavāhā
Kathaṃ tayā laddhamidaṃ vimānanti.
1254. Mama3 pāyāsīti ahu
samaññā
Rajjaṃ yadā kārayiṃ
kosalānaṃ
Natthikadiṭṭhi kadariyo pāpadhammo
Ucchedavādī ca tadā ahosiṃ.
1255. Samaṇo ca kho āsi kumārakassapo
Bahussuto cittakathi uḷāro
So me tadā dhammakathaṃ akāsi4
Diṭṭhīvisūkāti
vinodayī me.
1. Serīsako - machasaṃ.
2. Vacanakaro - machasaṃ.
3. Mamaṃ - machasaṃ.
4. Abhāsi - machasaṃ.
[BJT Page 210] [\x 210/]
1256. Tāhaṃ tassa dhammakathaṃ
suṇitvā
Upāsakattaṃ paṭivedayissaṃ
Pāṇātipātā
virato ahosiṃ
Loke adinnaṃ parivajjayissu.
Amajjapo no ca musā abhāṇiṃ
Sakena dārena ca ahosiṃ1 tuṭṭho.
1257. Taṃ me vataṃ taṃ pana brahmacariyaṃ
Tassa suciṇṇassa ayaṃ vipāko
Teheva kammehi apāpakehi
Puññehi me laddhamidaṃ vimānanti.
1258. Saccaṃ kirāhaṃsu narā
sapaññā
Anaññathā vacanaṃ
paṇḍitānaṃ
Yahiṃ yahiṃ gacchati puññakammo
Tahiṃ tahiṃ modati kāmakāmi.
1259. Yahiṃ yahiṃ sokapariddavo ca
Vadho ca bandho ca parikkileso
Tahiṃ tahiṃ gacchati pāpakammo
Na muccati duggatiyā kadāciti.
1260. Sammūḷharūpova jano
ahosi
Asmiṃ muhutte kalalikatova
Janassimassa tuyhañca kumāra
Appaccayo kena nu kho ahosīti.
[PTS Page 081] [\q 81/]
1261. Ime sirīsūpavanā
ca2 tātā
Dibbā3 gandhā surabhiṃ4
sampavanti
Te sampavāyanti imaṃ vimānaṃ
Divā ca ratto ca tamaṃ nihantvā.
1262. Imesaṃ ca kho vassasataccayena
Sipāṭikā phalati ekamekā
Mānussakaṃ vassasatā atītaṃ
Yadagge kāyamhi idhūpapanto.
1263. Disvānahaṃ vassasatāni
pañca
Asmiṃ vimāne ṭhatvāna
tātā
Āyukkhayā puññakhayā
cavissaṃ
Teneva sokena pamucchitosmīti5.
1. Ahosi - machasaṃ.
2. Ime ca sirīyavanā - machasaṃ.
Imehi sirīsavanā ca - [PTS]
3. Dibbā ca - [PTS]
4. Surabhī - machasaṃ
5. Samucchitosmiti - [PTS]
[BJT Page 212] [\x 212/]
1264. Kathaṃ nu soceyya tathāvidho
so
Laddhā vimānaṃ atulaṃ
cirāya
Ye cāpi kho ittaramupapannā
Te nūna soveyyuṃ parittapuññāti.
1265. Anucchaviṃ ovadiyañca me taṃ
Yaṃ maṃ tumhe peyyavācaṃ
vadetha
Tumhe ca kho tātā mayānuguttā
Yenicchakā tena paletha sotthinti.
1266. Gantvā mayaṃ sindhu sovīrabhūmiṃ
Dhanatthikā uddayaṃ patthayānā
Yathā payogā paripuṇṇacāgā
Kāhāma serissamahaṃ uḷāranti.
1267. Mā ceva serissamahaṃ akattha
Sabbañca vo bhavissati yaṃ vadetha
Pāpāni kammāni vivajjayātha
Dhammānuyogañca adhiṭṭhāhāthāti.
1268. Upāsako atthi imamhi saṅghe
Bahussuto sīlavatūpapanno
Saddho ca cāgī ca supesalo ca
Vicakkhaṇo santusito mutīmā.
1269. Sañjānamāno na musā
bhaṇeyya
Parūpaghātāya na cetayeyya
Vebhūtikaṃ pesutaṃ no kareyya
Saṇhañca vācaṃ sakhilaṃ
bhaṇeyya.
1270. Sagāravo sappatisso vinīto
Apāpako adhisīle visuddho
So mātaraṃ pitaraṃ cāpi
cantu dhammena poseti ariyavutti.
[PTS Page 082] [\q 82/]
1271. Maññe so mātāpitunnaṃ
kāraṇā
Bhogāni pariyesati na attahetu
Mātāpitunnañca yo accayena
Nekkhammapoṇo carissati brahmacariyaṃ.
1273. Uju avaṅko asaṭho amāyo
Na lesakappena ca vohāreyya
So tādiso sukkatakammakāri1
Dhamme ṭhito kinti labhetha dukkhaṃ.
1. Sukatakammakārī - machasaṃ.
Piṭava: 214
1273. Taṃ kāraṇā pātukatomhi
attanā
Tasmā dhammaṃ passatha vāṇijāse
Aññatra tenīha bhasmi1
bhavetha
Andhākulā vippanaṭṭhā
araññe
Taṃ khippamānena lahuṃ parena
Sukho bhave sappurisena saṅgamoti.
1274. Kiṃ nāma so kiñci karoti
kammaṃ
Kiṃ nāmadheyyaṃ kiṃ pana
tassa gottaṃ
Mayampi naṃ daṭṭhukāmamha
yakkha
Yassānukampāya idhāgatosi
Lābhā hi tassa yassa tuvaṃ
pihesīti.
1275. Yo kappako sambhava nāmadheyyo
Upāsako kocchaphalupajīvi2
Jānātha naṃ tumhākaṃ
pesiyo so
Mā kho naṃ hīḷittha
supesalo soti.
1276. Jānamase yaṃ tvaṃ vadesi
yakkha
Na kho naṃ jānāma sa īdisoti
Mayampi taṃ pūjayissāma yakkha
Sutvā3 tuyhaṃ vacanaṃ uḷāranti.
1277. Ye kecimasmiṃ satthe manussā
Daharā mahantā athavāpi
majjhimā
Sabbeva te ālambantu vimānaṃ
Passantu puññāna phalaṃ
kadarīyāti.
1278. Te tattha sabbeva ahaṃ pureti
Taṃ kappakaṃ tattha purakkhipitvā4
Sabbeva te ālambiṃsu vimānaṃ
Masakkasāraṃ viya vāsavassa.
1279. Te tattha sabbeva ahaṃ pureti
Upāsakattaṃ paṭivedayiṃsu
Pāṇātipātā
viratā ahesuṃ
Loke adinnaṃ parivajjayiṃsu.
[PTS Page 083] [\q 83/]
1280. Amajjā no ca musā bhaṇiṃsu
Sakena dārena ca ahesuṃ tuṭṭhā
Te tattha sabbeva ahaṃ pureti
Upāsakattaṃ paṭivedayitvā
Pakkāmi sattho anumodamāno
Yakkhiddhiyā anumato punappunaṃ.
1. Bhasmi - syā.
2. Kocchabhaṇḍupajīvi
- si.
3. Sutvāna - machasaṃ.
4. Purakkhatvā - machasaṃ.
[BJT Page 216] [\x 216/]
1281. Gantvāna te sindhusovīrabhūmiṃ
Dhanatthikā uddayaṃ1 patthayānā
Yathā payogā paripuṇṇalābhā
Paccāgamuṃ pāṭaliputtamakkhataṃ.
1282. Gantvāna te saṅgharaṃ
sotthivanto
Puttehi dārehi samaṅgibhūtā
Ānandi cittā2 sumanā patītā
Akaṃsu serissamahaṃ uḷāraṃ.
1283. Serīssakā te pariveṇaṃ
māpayiṃsu
Etādisā sappurisāna sevanā
Mahatthikā dhammaguṇāna
sevanā
Ekassa atthāya upāsakassa
Sabbeva sattā sukhitā3 ahesunti.
Serissakavimānaṃ.
7. 11
1284. Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ
vimānaṃ
Samantato dvādasa yojanāni
Kūṭāgārā
sattasatā uḷārā
Veḷuriyatthamhā rucakatthatā
subhā
1285. Tatthacchasi pivasi khādasi ca
Dibbā ca vīṇā pavadanti
vagguṃ
Dibbā rasā kāmaguṇettha
pañca
Nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā.
1286. Kena te tādiso vaṇṇo
Kena te idhamijjhati
Uppajjanti ca te bhogā
Ye keci manaso piyā
1287. Pucchāmi taṃ deva mahānubhāva
Manussabhūto kimakāsi puññaṃ
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo
Vaṇṇo ca te sabbadisā
pabhāsatīti.
1. Udayaṃ - [PTS.]
2. Ānandacittā - syā
3. Sukhino - [PTS]
[BJT Page 218] [\x 218/]
[PTS Page 084] [\q 84/]
1288. So devaputto attamano moggallānena
pucchito,
Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi
yassa kammassidaṃ phalaṃ.
1289. Dunnikkhittaṃ mālaṃ sunikkhipitvā
Patiṭṭhapetvā sugatassa
thūpe
Mahiddhiko camhi mahānubhāvo
Dibbehi kāmehi samaṅgibhūto.
1290. Tena me tādiso vaṇṇo
tena me idhamijjhati,
Uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso
piyā.
1291. Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
Manussabhūto yamahaṃ akāsiṃ
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo
Vaṇṇo ca me sabbadisā
pabhāsatīti.
Sunikkhittavimānaṃ.
Sunikkhittavaggo sattamo.
Tassuddānaṃ: -
Dve daḷiddā dve vihārā1
hatako gopālakanthakā2
Anekavaṇṇā maṭṭakuṇḍalī
serissako sunikkhittaṃ
Purisānaṃ tatiyo vaggoti. 3
Bhāṇavāraṃ catutthaṃ.
Vimānavatthu niṭṭhitaṃ
1. Vana vihārā - machasaṃ.
2. Gopālakaṇḍako - machasaṃ.
3. Tatiyo vaggo pavuccatīti - machasaṃ.